امروز:
|
مطالعات خلیج فارس
| ||
اسناد خلیج فارس
سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، با عنايت به نامگذاري دهم ارديبهشت ماه به نام «روز ملي خليج فارس» و اهميتي كه نام تاريخي اين خليج براي تمامي ايرانيان دارد؛ با همكاري عموم مردم و تعدادي از آرشيوها و مراكز اسنادي (مجمع مهتاب) اقدام به ايجاد پايگاهي در وبگاه سازمان كرده است.
در اين پايگاه سعي شده كليهي اطلاعات
موجود در مراكز آرشيوي واسنادي ، شامل انواع اسناد همچون مكاتبات ، نقشه
ها ، عكسها و ... در اين زمينه، با فرمتي يكسان گردآوري و پردازش اطلاعات
شود و در فضائي با عنوان « پايگاه خليج فارس» در اختيار علاقهمندان قرار
گيرد. علاقمندان جهت كسب اطلاعات بيشتر مي توانند به لينك زير مراجعه نمايند: http://nlai.ir/Default.aspx?tabid=3137
قلعه ي تيس(پرتغالي ها)
![]() قلعه پرتغالی ها بر فراز تپه ای مشرف به جاده چابهار- تیس و در 5 کیلومتری شهر چابهار قرار دارد. قلعه تیس به ابعاد24*95 متر ساخته شده و مصالح به کار رفته در آن، آجر، سنگ و گچ است. در ورودی در بخش شرقی قرار دارد. در این قلعه هشتی بزرگ با اتاقهای بسیار و ایوان اختصاصی نیز وجود دارد که طرز ساختن آن شبیه به کاروانسراهای شاه عباسی بوده و در زمان شاه سلیمان صفوی ساخته شده است. علاوه بر آن، در سمت ساحل دریای عمان قلعه دارای دو برج دیده بانی است که برج سمت راست به صورت یک اتاق ایوان دارو یک شاه نشین برروی مجمعی مکعب مستطیل پی سازی شده و استفاده از برج علاوه بر دیده بانی، بصورت چراغ دریایی نیز بوده است . گوشه هاي حياط قلعه آثاري از آب انبارها ديده ميشود كه از
ســنگ و ســاروج و گچ ســاخته شدهاند؛ در بيــــرون ديوار بلند قلعه آثار چاهي
وجود دارد كه در سنگ صخره كــنده شده و لبــه چاه بااستفاده از سنگ و ساروج محكم
شده است. قدمت قلعه تیس به دوره اسلامی باز می گردد و با شماره 555 در فهرست آثار
ملی ایران به عنوان یک اثر ملی تاریخی به ثبت رسیده است. (سال 1345 هجری شمسی) بازدید از قلعه تیس که ویرانه های آن نشانه
رشادت وپیروزی ایرانیان بر استعمار پرتغال است؛ به همه گردشگران توصیه می شود. .محوطه
ای که قلعه تیس برآن بنا شده به دوران پیش از اسلام باز می گردد. این قلعه در حال
مرمت است. غارهاي سه گانه ![]() در دامنه کوه شهباز بند،حدود 25 متر بالاتر از سطح زمین ،دو غار مصنوعی و یک غار طبیعی در کنار هم قرار دارند که این سه غار را مردم بومی "بان مسیتی"می گویند. در زبان بلوچی،"بان "مرد صالح و خداپرست و تارک دنیا را می گویند و "مسیتی" معبد و پرستشگاه خوانده می شود. در درون یکی از غارها که طبیعی و کوچک است یک آرامگاه مکعب و صندوقچه ای که ارتفاع گنبد آن چهل سانتی متر است دیده می شود. روی دیوارهای سه طرف گنبد، با جوهر قرمز و بنفش، خطوط و علاماتی نقش بسته که بیشتر به خط "گجراتی" و خطوط هندی شباهت دارد. غار دوم به فاصله هفت قدم در سمت راست این غار، با سکویی از گچ و سنگ ساخته شده است. بر بدنه این سقف طبیعی ،آثارتراش و ابزار کار به خوبی پیداست. دهانه غار 80سانتی متر است. غار سوم به فاصله 50 متر در سمت چپ غار اصلی قرار دارد که طول قوس دهانه آن20 متر است. در درون آن به فاصله کمی پس از ورود حفره ای عمومی قرار دارد که گویا به جایی در دل کوه و در عمق آن متصل است. به نظر می آید که این غارها در زمره یک واحد تاسیساتی و ساختمانی و به منزله توقفگاه ها یا مذبح یا پرستشگاه بوده است که سکویی برای انجام اعمال مذهبی یا تشریفات دیگر در سر تا سر پهنه جلوی هر سه غار ساخته بوده اند. آرامگاه سيد غلام رسول
جاذبه تاریخی و زیارتی سید غلام رسول با قدمتی قریب به هزارسال با شماره 1559/3 به ثبت آثار ملی رسیده است. در خصوص شرح حال ایشان روایات مختلفی نقل شده که بعضاً با اغراق آمیخته است . نام اصلی وی "سیدنا محمد" مردی صالح و مورد عنایت مسلمانان هند بوده است. او که اصالتاً ایرانی بوده با هدف ازدواج با زنی ایرانی به چابهار سفر می کند. اما در شب عروسی به دلیل کسالت در بستر مرگ افتاده و ساعاتی بعد جان می سپارد. او در واپسین لحظه های زندگی وصیت می کند پس از مرگش هرگز سوگواری نکنند و در عوض ناکامی اش از زندگی به مدت 10 شبانه روزبه جای سوگ برایش شادی و دست افشانی کنند. این مراسم هر ساله از15 ذیقعده به مدت 10روز انجام می گرفته اما در حال حاضر برگزار نمی شود. نحوه اجرای مراسم به گونه ای بوده است که در صبح روز اول و دوم، حیاط آرامگاه به وسیله زنان جارو زده می شد و مردها با لباس پاکیزه به فراهم کردن بساط جشن می پرداختند. گفته می شود قوالان پاکستانی ،رقاصان هندی و خوانندگان سیاه و مهمان نوازان بلوچ به هر طریقی در این شادی خدمت می کردند .زنان مسن به داخل آرامگاه رفته تا شفاء دردمندان و نیات دیگر بخواهند. این مراسم در 3 نوبت صبح، عصر و شامگاه اجرا می شده است. برخی افراد معتقدند این مزار متعلق به یک مطرب دوره گرد (لوطی) است. مقبره با دیوارهای سفید رنگ به بک معماری هندی ساخته شده که دروازه ورودی آن در ضلع غربی حیاط واقع است. عبارات "لااله الا الله" ،"یا محمد (ص)"،"یا علی (ع)" و نقاشی از طبیعت در دیوارها و غیره جلب توجه می کند. فرم پلان می رساند که این بنا در روزگار سلجوقیان بر پا شده است و طرح های نقاشی با اصالت خاصی بر روی دیوارها تعبیه شده که متعلق به دوره صفوی است. مقابل آرامگاه صفه ای به ارتفاع یک متر با چهار پله قرار دارد که بر روی آن مقبره واقع شده است. در قسمت شرقی صفه آرامگاه ،یک پیشخوان با سقف و ستون های چوبی مشاهده می شود. این بنا که در سال 465 ه-ق احداث شده یک بنای ایرانی از معماری سلجوقی است. قبرستان شهر در جانب شرق بنا قرار دارد. قلعه ي پيروز گت قلعه ي پيروز گت واقع در 5 کیلومتری شمال غربی چابهار است و قدمت آن به زمان اشکانیان می رسد."گت" در زبان بلوچی به معنای رئیس ،بزرگ و سردار آمده است و با توجه به آثار باقی مانده از این قلعه که مشابه به بناهای دوره اشکانیان است، نام پیروز نیز احتمالا همان پیروز ساسانی است که به "کوشان شاه "ملقب بوده ونظر برخی مورخان بر این گمان صحه می گذارد.قلعه پیروز گت بر بالای تپه ای در وسط دره تیس بنا شده است. بلندی این محل تقریبا 5/1 تا 4 برابر ارتفاعات اطراف است.آثاری از زراعت و آبادانی نیز در اطراف این تپه مشاهده می شود. بازدید از این قلعه به علت صعب العبور بودن مسیر برای گردشگران دشوار است ولی دیدنش به سختی آن می ارزد.
ادامه مطلب توجه اطلاعیه: توجه اساتید معظم و دانشجویان گرامی نظر به اینکه در ویکی پدیا ی انگلیسی و عربی موضوعات مربوط به خلیج فارس و جزایر سه گانه با بهانه های واهی، مرتب مورد حذف و اضافه قرار می گیرند ما قصد داریم سه کتاب را در ویکی پدیا در این
موضوع معرفی کنیم ؛ سیاست ویکی پدیا این است که اگر کتابی در ویکی پدیا
معرفی شود اجازه حذف و اضافه به همگان نمی دهد.
و می توان مطالب مورد نظر حقانیت ایران را مستند به آن کتاب نوشت: کتاب اسناد نام خلیج فارس و کتاب اطلس بزرگ خلیج فارس از آن جمله است. از آنجا که موضوع خلیج فارس دشمنانی دارد همواره اینگونه مطالب مورد حمله واقع می شود و از جمله کتاب مذکور را به نظر خواهی برای حذف گذاشته اند قبلا در رابطه با نقشه های منحصر به فرد موفق شدند نظر حذف بگیرند بنا براین خواهشمند است به این صفحه وارد شوید و کامنت بگذارید: سفر به دلفین ایرانی خلیج فارس به روایت تصویر گفتن از «قشم»، مترادف صحبت از نخستین انسانهای تاریخ است؛ به گواه تاریخ، هخامنشیان از موقعیت جغرافیایی تنگه هرمز بیشترین بهره را بردهاند و ناوگان دریایی خود را برای کشف راههای دریایی پیونددهنده هند و مصر به ایران و خلیج فارس، گسیل کردند. حاصل این سفرها به اینجا میرسد که مثلا عمانیها تاریخچه قنات در کشورشان را به دوره داریوش هخامنشی نسبت میدهند و کمترین معنی این سخن، سکونت ایرانیان در بخش شمالی تنگه و جزایر ایرانی آن است. موقعیت جغرافیایى قشم از شمال به شهر بندرعباس، مرکز بخش خمیر و قسمتى از شهرستان بندر لنگه، از شمالشرقى به جزیرهى هرمز، از شرق به جزیرهى لارک، از جنوب به جزیرهى هنگام و از جنوب غربى به جزایر تنب بزرگ و کوچک و بوموسى محدود مىگردد. فاصله جزیرهى قشم (از بندر قشم) تا بندرعباس ۲۰ کیلومتر، تا بندر هرمز ۱۸ کیلومتر، جزیره لارک (تا مرکز دهستان لارک) ۹ کیلومتر، تا جزیره بوموسى ۱۶۳ کیلومتر و جزیره تنب بزرگ ۱۱۴ کیلومتر است. فاصله آبی شهر قشم از بندرعباس ۲۲ کیلومتر و نزدیکترین فاصله آبی جزیره قشم با سرزمین ما در ۱. ۸ کیلومتر در حد فاصل بندر لافت و روستای پهل از توابع بندر خمیر است. طول ۱۱۵ کیلومتری و عرض ۱۰ تا ۳۵ کیلومتری جزیره نشان هم نشان از طولی بودن این سرزمین دارد –که از این رو در میان عربهاى منطقه، این جزیره به نام «جزیرهالطویله» و در میان فارسها به نام «جزیرهى دراز» معروف بوده - و هم به مثابه دژی است که به چشم عبور کنندگان از تنگه هرمز خواهد نشست. به گزارش «تابناک»، یکی از جاذبههای جنوب کشورمان، سفر به جزایری است که در سطح خلیج فارس پراکنده شدهاند؛ جزایری که البته غالبا امکان سفر به آنها مهیا نیست اما کسانی که شکوه غروب کیش یا زیبایی دلفینهای جنوب قشم را تجربه کرده باشند، بیشک چشم انتظار دیدن امثال ابوموسی نیز خواهند ماند. در این بین اما جزیره قشم از اهمیت به مراتب زیادی برخوردار است؛ جزیره پهناور با مساحتی نزدیک به ۱۵۰۰ کیلومترمربع که نه تنها بزرگترین جزیره کشورمان به حساب میآید بلکه از بسیاری از کشورهای مستقل جهان نیز بزرگتر است و به دلیل قرار گرفتن در یک موقعیت بسیار استراتزیک، حکم مادر برخی دیگر از جزایر ایرانی من جمله تنبها و بو موسی را دارد. جزیرهای که نقشه آن بیشباهت به یک دولفین هم نیست و جالب اینجاست که در یکی از جاذبههای گردشگری آن، مشاهده شنای این پستانداران زیبا و باهوش دریایی در جنوب جزیره است. این در حالی است که این جزیره مرکزیت شهرستانی با نام قشم قرار داده شده که جزایر هرمز، لارک و هنگام در زیر مجموعه آن قرار میگیرند و بدین ترتیب شهرستانی روی آب پدید میآید که کلیه ساکنین آن ایرانی نهاد میباشند؛ این را میشود از روی اسامی چون دیرستان، رمکان، درگهان، سوزا، رمچاه، دولاب، کانی و... دریافت که مردمان سراسر مسلمان این خطه بروی شهرها و روستاهایشان گذاشتهاند.
البته این جزیره تاریخی از دیدگاه دیگری هم برای ما ایرانیان حائز اهمیت است؛ چند سال پیش و بعد از افول سلسلههای قدرتمند پادشاهی در کشورمان، قشم به تصرف دریانوردان پرتغالی در آمد و نه تنها سالها دژ مستحکم این کشور برای تسلط به آبهای خلیج فارس و گهواره تمدن محسوب میشد، بلکه تبدیل به ابزاری برای تحت فشار قرار دادن کشورمان شده بود و حضور بیگانگان در آن، تهدید دائمی برای تمامیت ارضی کشورمان به حساب میآمد. ايرانیان قبل از اسلام جزیره قشم را یتوکاوان، ابن کوان، برخت، ابرکافان و لافت میخواندند و به تدریج این اسامی به فراموشی گرایید و نامهای کشم و قشم متداول گشت. در زمان شورش مغول و هرج و مرج آندوران رئیس قبیلهای که نورو نام داشت به جزیره قشم آمده، سکونت اختیار کرده و اماکنی بنا نموده و نام شاهی بر خود گذاشته و ملقب به نورانشاه گردید. البته این تاریخ اولیه کشف دلفین ایرانی خلیج فارس نیست بلکه همانگونه که ذکر شده، این جزیره از زمان هخامنشیان و چه بسا پیشتر هم ساکنانی داشته که هم به فنون روز آشنایی داشتند و هم دریا نوردی میدانستند. جالب اینجاست که بدانید: برخى کیش را که اکنون نام جزیره دیگرى در خلیج فارس است و آن را قیس مىنامیدند، نام جزیره قشم دانستهاند و گفتهاند چون شکل این جزیره شبیه تَرْکَش (یا تیردان) است آن را کیش که به این معناست، خواندهاند؛ اعتمادالسلطنه نیز در مرآهالبلدان مىنویسد: «جزیرهى قشم یا کیش که آن را باسعیدو (نام خور و بندرى در بن غربى جزیره) هم مىگویند. چون شبیه به ترکش، یعنى جعبهى تیر است. آن را به فارسى کیش گفتهاند.» این اشغال سالیان درازی ادامه یافت تا با تدبیر امام قلی خان و یاری جستن از انگلیسیها به عنوان دشمن مشترک، این سرزمین دوباره به کشورمان پیوند خورد و چندی است که سالروز این واقعه روز خلیج فارس نام گرفته و گرامی داشته میشود؛ سرزمینی مهم که بسیار مورد طمع انگلیسیها، پرتغالیها و حتی بعدتر، هلندیها و عمانیها هم بود اما هر بار به تدبیری خاص حفظ شد تا ماجرایی شبیه آنچه در هنگ کنگ بر چین رفت، تکرار نشود. این در حالی است که تهدیدهایی از دست آنچه دشمنان به دنبالش هستند، برای این خطه نیز وجود دارد اما روحانیون اهل سنت و شیعه قشم سالها به صورت برادرانه در کنار هم زندگی کردهاند و تا کنون هیچ اختلافی در بین آنها دیده نشده؛ حتی روحانیت اهل سنت این جزیره تا کنون بارها تلاشهایی که از سوی وهابیت صورت گرفته را خنثی کرده؛ در حالی که اخبار رسیده حکایت از آن دارد که برخی کشورهای جنوب خلیج فارس، برای ایجاد تفرقه بین روحانیون شیعه و سنی جزیره برنامه ریزی کردهاند. هرچند تاکنون موفق به انجام این کار نشدهاند ولی مراقبت هر دو طرف میتواند که نقشههای آنها در آینده را نیز نقش بر آب نماید. بد نیست به روایت تصاویر، به گشت و گذار در جزیرهای برویم که بر خلاف تصورمان، خودروهای زیادی با پلاک متفاوت با منطقه ویژه دارد و مهربانی مردمان و زیباییهایش، ان را بسیار مسافر پذیر کرده:
ادامه مطلب عکس از Astro_Aggie فضانورد آتلانتیس- در توضیحات این عکس به (خلیج فارس) تاکید کرده است.
|
||