آیین سالروزآزاد سازى جزیره قشم از سلطه پرتقالیها برگزار شد

آيين سالروز آزاد سازى جزیره قشم از سلطه استعمارگران امروز با اهتزاز پرچم جمهورى اسلامى در محل قلعه پرتغالى هاى شهر قشم برگزار شد.

 براساس این گزارش ، معاون فرهنگى، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم در اين مراسم گفت: حدود 390 سال پيش در چنين روزى جزيره قشم به همراه چندين جزيره ديگر در خلیج فارس به همت امام قلى خان سردار بزرگ دوران صفوى آزاد شد.

مهندس فرزین حقدل افزود: سردار امام قلى خان به همراه سپاه خود موفق شد، طى جنگی سه روزه با نيروهاى استعمارگر پرتغال، به اشغال 117 ساله آنان بر اين جزيره مهم و استراتژيک پايان دهد.

 وى با اشاره به اهميت حفظ آثار تاريخى تصريح کرد: با تاکيد مديرعامل سازمان منطقه آزاد قشم  اقدامات  ويژه اى براى ساماندهى قلعه پرتغالى هاى شهر قشم صورت گرفته است.

 معاون فرهنگى، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم از پروژه پاکسازى محوطه قلعه، مرمت نقاط آسيب ديده، توسعه فضای سبز و کاشت نخل و نورپردازى با اختصاص اعتباری بالغ بر 35 میلیارد ریال از سوی این سازمان ،به عنوان بخشى از برنامه هاى پيش بينى شده در راستاى صيانت از اين اثر تاريخى نام برد.

 وی با تقدیر از نگاه ویژه مدیر عامل سازمان منطقه آزاد قشم در خصوص ساماندهی اماکن تاریخی این جزیره  تصریح کرد : عملیات  بازسازی و ساماندهی برخی از اماکن تاریخی قشم به همت مدیریت میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری و با همکاری مدیریتهای پشتیبانی ، معاونت عمرانی و سایر حوزه های سازمان در دست اقدام است . 

مهندس حقدل در پايان از مردم جزيره قشم بويژه ساکنان همجوار قلعه پرتغالى ها که در برنامه هاى ساماندهى با اداره ميراث سازمان منطقه آزاد همراهى و مشارکت داشتند تقدير کرد.

  در آيين گراميداشت سالروز آزاد سازى جزاير ايرانى معاون فرهنگی ، اجتماعی و گردشگری  سازمان منطقه آزاد قشم و جمعی از مسئولان این سازمان شرکت داشتند.

شرکت کنندگان در اين آيين ملى از قسمت هاى مختلف قلعه پرتغالى ها بازديد کردند.

منبع: http://qeshm.ir

متن کتاب خلیج فارس، احمد اقتداری (3)

خلیج فارس - فصل سوم

اسکندر در خلیج فارس

اسکندر، پس از تسخیر سرزمینهای کرانۀ رود سند در هندوستان، آرزومند بود که از راه دریا از سند گذشته به دریای عمان و خلیج فارس راه یابد و سپس از سرزمینهای دوردست و اسرارآمیز عربستان جنوبی و یمن و آفریقا که آن روزگار برای جغرافی دانها و سرداران و بازرگانان ناشناخته بود دیدن نماید و آنها را جزو قلمرو و کشورهای فتح شدۀ خود درآورد.

اسکندر می دانست، که پیش از او جهانگشایان و سرداران و دریانوردان جسور بابلی و عیلامی و پارسی و آشوری گاه به گاه از این دریای پرمخاطره گذشته و دردل دشت های عربستان جنوبی سیر و سفر کرده اند. وی از سرداران و مشاوران خود شنیده بود که داریوش کبیر شاهنشاه هخامنشی، ناوگانی را مأمور مطالعه در آبهای خلیج فارس و دریای هند و پیمودن پیرامون عربستان کرده است. شاید اولین بار این گروه ایرانی به همراهی سیلاکس کاری آنده، دریانورد یونانی قسمتی از دریای هند و سواحل عربستان را پیموده، از دریای سرخ گذشته بود و آنگاه از طریق اقیانوس هند راه دریایی مصر را یافته، از راه دامنۀ کوههای زاگرس مراجعت و گزارش سفر خود را به شاهنشاه هخامنشی تقدیم کرده بود.

اسکندر که سرمست غرور جهانگشایی و آرزومند کشف سرزمینهای دور دست و مطیع کردن اقوام و ملل مختلف بود، خود تصمیم گرفت که از کرانۀ سند به دریای پارس رود. پس در سال سیصدوبیست وشش قبل از میلاد مسیح، از دهانۀ رود سند عبور نمود و مسافتی چند در دریا براند، ولی موجهای هراس انگیز دهانه ی رود سند، در نخستین روزهای سفر دریایی او را از عبور از دریایی ناشناخته بر حذر داشت. از آن گذشته، گروهی از سپاهیان او که می بایست از بلوچستان و کرمان و دشت های ساحل خلیج فارس گذشته به بین النهرین سرازیر شوند تا به فرمان او در بابل گردآیند، در خشکی، با دشواریها و سختی های فراوانی روبرو شدند، و وی می بایست آنها را سرپرستی کند، تا شاید از خطرهای فراوانی که بر سر راه آنها بود جان بدر برند. از این رو، اسکندر، در دهانۀ رود سند، باز ایستاد و رب النوع دریا را ستایش نمود و قربانی فراوان کرد و در جامهای زرین، بر روی دریا شراب نوشید و فرمان داد که دو گاو نر و دو جام زرین پر از شراب را به رسم قربانی به دریا افکنند. آنگاه نئارک یا نئارُخس سردار دریایی و وفادار خود را از راه دریا، روانه نمود و هنگام عزیمت او، خدای دریاها را نیایش کرد و از او چنین خواست :« ای خدای قادر دریانوردی، نئارک را در دریای پارس تا مصب دجله حمایت کن، و او را سالم بازگردان.» و خود فرماندهی سپاه خشکی خود را عهده دار و راه خشکی را به سوی کرمان در پیش گرفت. سپاهیان اسکندر که بیش از 25 هزار پیاده و سوار بودند از بیابان های خشک و دهشت انگیز ساحل رود سند به طرف اربیت و ادریت و گدروُزی که بلوچستان امروزی است به حرکت درآمدند.

آوازه ی جباری و بیداد اسکندر در همه جا پیچیده بود و همۀ ساکنین ایران زمین آنروز که شامل دهانۀ رود سند تا کوههای هندوکش و سرزمین های بلوچستان و کرمان و سیستان و خراسان و خوارزم در مشرق ایران بود، کینۀ اسکندر را در دل می داشتند زیرا او را کسی می دانستند که بنیاد پادشاهی ایران را از بیخ و بن برکنده و مردم کشورها را از دم تیغ گذرانده است، اینان آماده آن بودند که هرچه بتوانند و در هر کجا فرصتی به دست آرند به سوی او و سپاهیانش بتازند و آنها را از پای درآورند.

ادامه نوشته

نگاهی به فیلم : راه آبی ابریشم

این فیلم، داستان سفر دو کشتی ناخدا سلیمان سیراف و ناخدا ادریس را روایت می‌کند که برای اولین بار می‌خواهند مال‌التجارهٔ خود را از میان دریا عبور داده، به چین ببرند (تا پیش از آن کشتی‌ها از کنارهٔ ساحل عبور می‌کردند تا راه را گم نکنند). در اوج تاریخ دریانوردی ایرانیان، شاذان بن یوسف که به تحصیل علم نجوم در دارالعلوم شیراز مشغول است پیشنهاد شغل کتابت کشتی را می‌پذیرد و به همراه دو کشتی سلیمان و ادریس به سفری دشوار و ناممکن می‌رسد. او از حوادث و ماجراهای این سفر ره‌نامه می‌نویسد.

آنونس فیلم :

نام خلیج فارس در نقشه های تاریخی (1)

در این بخش قصد داریم که تمام اسناد و نقشه های تاریخی رو که نام خلیج فارس در آن ها ذکر شده است به همه محققین و پژوهشگران حوزه مطالعات خلیج فارس ارائه دهیم : نقشه ایتالیایی پیترو کوپو نام خلیج فارس آشکار است

آغازین تکاپوهای استعمار

دکتر محمد حسن نیا دکتری تاریخ دانشگاه تهران

معرفی کتاب: پرتغالی ها در خلیج فارس

تالیف: دکتر محمد باقر وثوقی

مرکز چاپ و انتشارات وزارت امورخارجه, 1390, 627 صفحه.

با توجه به اهميت خليج فارس و مناسباتي كه كشورهاي مختلف از جمله پرتغالی ها که موضوع کتاب مورد بررسی است, با ایران در خلیج فارس داشتند, لازم می نماید مختصری راجع به اهمیت خلیج فارس عنوان گردد.

خليج فارس پيشرفتگي آب در سرزميني است كه تا محور 1000 كيلومتر ( از شط العرب تا تنگه هرمز ) ادامه دارد.مدخل و دهانه آن در تنگه هرمز 85 كيلومتر است و بخش پاياني آن در راس خليج فارس 320 كيلومتر مي باشد.بيشترين عرض خليج فارس نيز 325 كيلومتر مربع است. مساحت كل خليج فارس 226 هزار كيلومتر مربع و عمق متوسط آن 35 متر ثبت گرديده است كه در برخي از نقاط به 90 تا 100 متر نيز مي رسد. و در مجموع درياي كم عمقي است (تكميل همايون، 1380، ص 11).

خليج فارس و درياي عمان را بطور كلي مي توان به پنج منطقه تقسيم كرد. 1- سواحل غربي شامل كشورهاي عراق و كويت و سواحل عربستان 2- سواحل شمالي يعني كرانه هاي خوزستان و فارس و مكران 3- سواحل جنوبي يا منطقه شيخ نشيني هاي خليج فارس 4-جزاير خليج فارس 5- زمين هاي كف دريا ها سرشار از منابع نفتي مي باشد ( اقتداري، 1345،ص 10)

ادامه نوشته

جلد چهارم پژوهشنامه خلیج‌فارس در حال آماده‌سازی است

جلد چهارم پژوهشنامه خلیج‌فارس در حال آماده‌سازی است

مجتبی تبریزنیا از آماده‌سازی چهارمین جلد پژوهشنامه خلیج‌فارس برای انتشار توسط موسسه خانه کتاب خبر داد.

مجتبی تبریزنیا نویسنده و گردآورنده پژوهشنامه خلیج فارس در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: مجموعه مقالات جلد چهارم این دانشنامه در حال آماده‌سازی است و قرار است جلد چهارم هم مانند 3 جلد قبلی این پژوهشنامه توسط خانه کتاب منتشر شود. در این جلد پژوهشنامه تلاش شد تا جنبه پژوهشی و تحقیقاتی کار قوی باشد. به همین دلیل هم به همراه تیم فعال در این پروژه در چند حوزه فعالیت کردیم. این جلد پژوهشنامه در مجموع با 40 مقاله منتشر می‌شود.

وی افزود: مطالعات تاریخی که بخش عمده‌ای از کار را در بر می‌گیرد، باستان‌شناسی در ارتباط با ایران و مراکز تمدن پیش از اسلام و بعد از آن، فعالیت‌های باستان‌شناسی که در حوزه خلیج فارس انجام گرفته است و همچنین بررسی فرهنگ مردم شامل آداب و رسوم، پوشاک و زندگی مردم ساحل‌نشین چند حوزه‌ای بودند که گروه انجام‌دهنده پروژه در این شاخه‌ها فعالیت کردند.

تبریزنیا گفت: افرادی که در گردآوری مقاله‌ها فعالیت می‌کنند، یا اساتید دانشگاه‌ هستند و یا از محققان بومی جنوب کشور هستند که اطلاعات ارزشمندی را در اختیار گروه قرار می‌دهند. باقی مقالاتی هم که در پروژه شرکت داده می‌شوند، حاصل تحقیقات دانشگاهی هستند که برآمده از چند رساله فوق‌ لیسانس و دکترا در حوزه مطالعات خلیج فارس هستند.

این محقق در ادامه گفت: تاکید ما در گردآوری مقالات این پژوهشنامه، روی تالیف بوده است؛ نه ترجمه. ما برای جمع‌آوری مقالات فراخوان ندادیم، بلکه با نویسندگان و مولفان آن‌ها مذاکره کردیم. یک نکته مهم هم این است که در حوزه تاریخ معاصر، در زمینه خلیج فارس فقط روی اسناد کار شده است که در جلد چهارم پژوهشنامه در واقع فتح بابی در این زمینه داشتیم و قصد داریم در آینده آن را توسعه بدهیم. بخش پایانی دانشنامه هم به معرفی کتاب‌های مربوط اختصاص دارد.

وی گفت: انتخاب مقالات یک فرآیند دارد. ابتدا مقالات و تالیفات وارد چرخه داوری می‌شوند و بعد از پذیرفته شدن وارد مرحله ویرایش می‌شوند. سعی می‌شود مقالات دارای یک سطح همسان از نظر علمی، ادبی، فنی و ظاهری باشند. در واقع، یک گروه مقالات را داوری می‌کنند و گروهی دیگر کارهای ویرایش و آماده‌سازی آن‌ها را به عهده دارند. بسیاری از مقالات در حال حاضر، ویرایش می‌شوند و سعی داریم این جلد از پژوهشنامه را اوایل سال آینده منتشر کنیم.

منبع: خبرگزاری مهر

لازم به ذکر است نویسندگان وبلاگ و چند نفر دیگر  از  همکلاسی ها و دانشجویان مطالعات خلیج فارس دانشگاه تهران در پژوهشنامه  جلدم چهارم خلیج فارس دارای مقاله پذیرفته شده هستند؛ که اکثراً استخراج شده از پایان نامه هاشون می باشد. با تشکر از تلاش و زحمات جناب آقای تبریز نیا

نگاهی به فیلم مستندنام خلیج فارس ساخته اُرد عطارپور و نقد آن

نگاهی به فیلم مستندنام خلیج فارس ساخته اُرد عطارپور و نقد آن

سرگذشت یک نام در یک نام چه هست. اسناد تاریخی / صوتی تصویری و گواهی  خبرگان  دانا و آگاه از این رویداد(شهادت شهود مطلع) 

بخشی از مستند نام خلیج فارس را در اینجا: ببینید: مستندصدا-تصویر نام خلیج فارس

 فیلم مستند «خلیج فارس» ـ پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران (سینما حقیقت) سه تندیس کسب کرد.

  تهیه‌کننده و کارگردان این مستند در گفتگویی خاطرنشان کرد: این فیلم مستند با پشتوانه دو سال تحقیق توسط سعید ملیح و من و همچنین 26 ماه تولید و تصویربرداری به مرحله پخش از رسانه ملی رسید.

ارد عطارپور افزود: مستند خلیج فارس در اولین شرکت خود در جشنواره خانه سینما جایزه بهترین فیلم مستند را کسب کرد و برای دومین بار در اختتامیه پنجمین جشنواره سینما حقیقت نیز که در محل تالار وحدت برگزار شد، سه جایزه اصلی جشنواره را از میان 10 جایزه جشنواره به دست آورد.

در این جشنواره، ارد عطار پور به همراه سعید ملیح روی سن رفت و تندیس فیروزه‌یی بهترین فیلم بلند مستند و تندیس بهترین مستند تاریخی را دریافت کرد. همچین تندیس و دیپلم افتخار بهترین تحقیق و پژوهش برای مستند خلیج فارس به سعید ملیح اهدا شد.

 

عطارپور درباره دریافت این جایزه از پنجمین دوره جشنواره سینما حقیقت گفت: با توجه به اینکه فیلم‌های دیگری از این جشنواره را تماشا نکردم و برای بخش اختتامیه دعوت شده بودم، انتظار دریافت این جایزه را نداشتم هر چند برای تولید مستند خلیج فارس مدت زمانی طولانی تلاش صورت گرفت و پیش از این در جشن خانه سینمای تقدیر شده بود. اما با دریافت سه جایزه از جشنواره فیلم حقیقت مشخص شد این مستند شایستگی دریافت جایزه ها را داشت.

وی افزود: مستند خلیج فارس به درخواست مدیران جشنواره های فیلم مستند به کشورهای فرانسه، کرواسی و بوسنی و هرزگوین نیز ارسال شده است.

عوامل تولید این مستند، که تلاش نافرجام برخی کشورها برای تغییر این نام تاریخی و همیشه جاودان، را به تصویر کشیدند، عبارتند از نویسنده و کارگردان: ارد عطارپور، پژوهشگران: ارد عطارپور و سعید ملیح، تصویربردار: رضا تیموری، صدابردار: احمد طایی، تدوینگر: سعید خدارضایی، گویندگان متن: شهرام درخشان و اُرد عطارپور، آهنگساز: کیوان کیارس، مجری طرح و تهیه‌کننده: ارد عطارپور.

 نقد و*نگاهی به مستند نام خلیج فارس:

 مهمترین شبکه‌های رسانه‌ای جهان امروز آثار تحقیقی مستندی درباره محیط زیست، مسایل تاریخی و دانش‌ها پخش می کنند که در واقع مقالات مصورند و این رسانه به عنوان امر ضروری که به نیازهای عامه تماشاگران پاسخ می‌دهد و نظام‌های قدرت (علم، نهاد سیاست، دانشگاه....) از آن سود می‌جوید، کارایی دارد. اتفاقاًًً پس از دیدن خلیج فارس به  اُرد گفتم کاش در همین فیلم چهره زندگی مردم منطقه خلیج فارس، آدم‌ها  رها از دعوای قدرت و در متن زندگی روزمره، بنا به دیدگاه خودت جایی داشت. قول داد در فیلم آینده‌اش این کار را بکند.

ادامه نوشته

شهر تاريخي حريره

گستره پستي و بلندي ها و خرابه‌هاي شهر قديمي حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاري شهري بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيري را در خود جاي مي داده است. آن چه امروز از اين شهر بر جاي مانده حجمي از معماري شهري است. اما كمتر و به ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جاي مانده است جز در پاره‌اي موارد كه پوشش‌هاي تاقي شكل سنگي از گزند تخريب در امان مانده است. بندر شهر تاريخي حريره يك شهر يك پارچه و متمركز با معماري برون گرا بوده و از معماري دفاعي و درون گراي ديگر شهرهاي تاريخي ايران در آن نشاني نيست .انتخاب اين بخش از جزيره براي ايجاد شهر حريره طبيعي ترين و معقول ترين انتخاب بوده است چرا كه ساحل صخره‌اي مرتفع آن از سطح دريا تقريبا ده متر بلندتر است و وجود سه خليج و دماغه كه نقش بندرگاه طبيعي را دارد و نيز درياي نسبتا آرام تر از ديگر كرانه‌ها و سواحل جزيره خود عامل شكل گيري شهر در ساحل شمالي شده است. تاكنون عمليات اكتشافي باستان شناسي بقاياي شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است.
خانه اعياني: خانه اعياني يادآور خانه هاي چندخانوار قديمي در داخل فلات ايران و در شهرهايي چون يزد، اصفهان و كاشان است و يكي از نمونه هاي قديمي مسكن جمعي در حاشيه خليج فارس محسوب مي شود. علاوه بر وسعت خانه و همچنين فضاهاي مختلف و متنوع آن، كاشي‌هاي ستاره‌اي شكل كه در اين خانه به دست آمده است، همانند كاشي‌هايي كه زينت بخش بناهاي مهم ايلخاني ايران همچون تخت سليمان و سلطانيه به كار رفته است. پيدايي اين مقدار كاشي كه يقينا عنصر وارداتي به جزيره است نشان مي‌دهد كه اين عمارت به يكي از ثروتمندان كيش تعلق داشته است.
تاريخچه :
بخش كارگاهي و صنعتي: اين مجموعه درست در كنار دريا ساخته شده است و داراي معماري و فضاهاي ناشناخته‌اي مي باشد. مجموعه كانال هاي افقي و زيرزميني و چاه‌هاي متعدد در گوشه و كنار، مجموعه بسيار جالب و نادري را تشكيل مي‌دهد كه هنوز عملكرد آن‌ها روشن نيست، اما به نظر مي‌رسد كه ارتباط مستقيم، با فعاليت هاي صيادي (صيد ماهي، مرواريد و مرجان) داشته و براي دسترسي آسان تر به دريا احداث گرديده است. شايد هم بتوان فرض كرد كه اين راهروها و كانال‌ها راه‌هاي مخفي بوده است كه در مواقع هجوم و حمله اهالي شهري مي‌توانسته‌اند به طور اضطراري از آن ها استفاده كنند.
مجموعه حمام: اين مجموعه شامل حمامي است با صحن‌هاي متعدد و حصار آن به مساحت تقريبي 500 مترمربع سربينه و گرمخانه و تون حمام در جنوب بخش ذكر شده قرار گرفته و توسط راهرو سرپوشيده‌اي از آن جدا شده است. دو خزينه كوچك و بزرگ در جنوب گرمخانه آخرين بخش ساختمان را تشكيل داده اند.
باستان شناسان معتقدند اين حمام كه شايد در نوع خود از قديمي ترين حمام هاي ايراني باشد كه طي كاوش هاي باستان شناسي كشف و شناخته شده است، دو دوره متمايز و مجزا از هم دارد (دوره ايلخاني – دوره تيموري) با توجه به ظرفيت محدود حمام و با در نظر گرفتن ديوار بيروني سراسري كه تا مجموعه عمارت اعياني كه در جنوب شرقي حمام و به فراز تپه‌اي بلند قرار گرفته امتداد يافته است. به نظر ميرسد كه اين بنا حمامي خصوصي بوده و به صاحب مجموعه اعياني تعلق داشته است.

ضرورت ساخت ساختمان جدید برای حفظ اسناد و نسخ خطی بوشهر

پژوهشگران و حاضران در همایش ملی نقش اسناد در تاریخ​نگاری استان بوشهر معتقد بودند، شرایط اقلیمی بوشهر در فرسایش اسناد و نسخ خطی تأثیرگذار است. برای جلوگیری از فرسایش هر چه بیشتر این مجموعه‌ها باید ساختمان جدیدی ساخته شود؛ چرا که دما و رطوبت نسبی در ساختمان کنونی بالاتر از استانداردهاست. در نشست علمي «همایش ملی نقش اسناد در تاریخ‌نگاری استان بوشهر» كه در  روز چهارشنبه (14 دی) در مجتمع فرهنگی هنری نهم دی برگزار شد؛ عبدالرسول خیراندیش، الهام ملک‌زاده، سید احمد حسینی کازرونی حضور یافتند. همچنین دکتر افشین پرتو مقاله ي خود را با موضوع سفر «داویژا»، کنسول روسیه به کرانه ي خلیج فارس و عبدالکریم مشایخی مقاله ي خود را با موضوع اسناد مکاتبات و تلگراف‌های آخوند خراسانی در حمایت از سید مرتضی مجتهد اهرمی رهبر مشروطه‌خواهان بوشهر ارایه کردند. شهناز بهلولی نیز با ارایه ي مقاله ي خود با عنوان تأثیر شرایط اقلیمی بوشهر در فرسایش اسناد و نسخ خطی و آسیب‌شناسی آن‌ها گفت: با توجه به شرایط اقلیمی بوشهر و درجه ي حرارت و رطوبت بالا در این شهر مجموعه‌های آرشیوی اسناد و نسخ خطی در معرض آسیب است. وی ادامه داد: ما پس از بررسی اسناد و نسخ خطی موجود در مرکز مدیریت اسناد و کتابخانه ملی بوشهر، آلودگی‌ها و میکروب‌هایی را در این مجموعه‌ها پیدا کردیم. بهلولی با اشاره به رعایت نشدن استانداردهای موجود در این مرکز گفت: برای مکان‌هایی که دارای کارمند هستند؛ درجه ي حرارت استاندارد باید 23 درجه باشد که اکنون بیشتر مکان‌های موجود در مرکز مدیریت اسناد و کتابخانه ملی بوشهر دمایی بالاتر از این حد استاندارد دارند. وی اضافه کرد: همچنین رطوبت نسبی برای مکان‌های این چنینی باید بین 30 تا 35 درجه (با حضور پرسنل) و بین 40 تا 45 درجه (بدون پرسنل) که تمامی مکان‌های موجود در این مرکز بالاتر از این حد استاندارد است. او با تأکید بر ضرورت ساخت ساختمانی جدید برای حفظ و نگهداری این آثار گفت: تا زمانی که ساختمان جدیدی ساخته نشده است، می‌توان اسناد را در شرایط ثابت قرار داد تا آسیب بیشتری نبینند، چون جابجایی اسناد باعث بالا و پایین شدن رطوبت و فشار به آن‌ها می‌شود. وی افزود: همچنین می‌توان از سیستم تهویه مناسب یا پنکه‌های سقفی برای جلوگیری از رشد میکروب‌ها در این مکان استفاده کرد، اگر ساختمان دارای اسکلت مناسبی باشد، می‌تواند همچون یک عایق عمل کرده و تغییرات را به اسناد و نسخ خطی منتقل نکند.  

«خلیج الفارسی» در یک نقشه عربی (اسناد عربستان)

انتشار تصویری از اسناد تاریخی عربستان سعودی که تاریخ آن به سال 1952 میلادی (1331 هجری شمسی) باز می گردد نشان می دهد بر خلاف ادعاهای فعلی رژیمهای عربی، آنها در گذشته نام خلیج فارس را قبول داشته و آن را در نقشه های خود استفاده می کرده اند.

 

انتشار تصویری که تاریخ آن به سال 1952 میلادی باز می گردد نشان می هد عربستان سعودی در استاد تاریخی خود از واژه خلیج فارس بر خلاف ادعاهای امروزی مقامات عربی استفاده می کرده است.

به گزارش خبرگزاری مهر، انتشار تصویری از اسناد تاریخی عربستان سعودی که تاریخ آن به سال 1952 میلادی (1331 هجری شمسی) باز می گردد نشان می دهد بر خلاف ادعاهای فعلی رژیمهای عربی، آنها در گذشته نام خلیج فارس را قبول داشته و آن را در نقشه های خود استفاده می کرده اند.

بر این اساس، این تصاویر که از سوی دائره المعارفهای معتبر جهانی نیز منتشر شده بیانگر آن است که اعراب در واقع عنوان «خلیج فارس» را به عنوان تنها نام آبراهه بین المللی بین ایران و جزیره العرب مورد پذیرش قرار داده اند و مواضع فعلی آنها تنها در جهت برخی بهره برداری های سیاسی اتخاذ می شود.

روايت انگليسي خليج فارس

وقایع نگاری خلیج فارس:

منطقه ی خلیج فارس از جمله معابر مهم تجاري و اقتصادي آسيا مي باشد كه به لحاظ نقش گذرگاهي و استراتژيك خود به عنوان بستري مناسب براي انتقال كالاها از شرق دور به اروپا و غرب بود. در قرن شانزدهم ميلادي در پي بروز تحولات در جهان اسلام و سلطه ي چشمگير عثماني بر شريان تجاري منطقه، شاهد اولين تلاش هاي غرب براي كشف راه هاي جديد هستيم كه در اين ميان، پرتغال به عنوان اولين قدرت اروپايي، پيشتاز بود. تاريخ پر فراز و نشيب اين منطقه، درگير اهداف و مقاصد سياسي و اقتصادي و تجاري دول اروپايي گرديد كه خليج فارس را به صحنه ي رقابتي براي گسترش نفوذ و سلطه بر آن تبديل نمود. به همين منظور اشخاصي در قالب هيئت هاي سياسي و يا بازرگاني و تجاري و يا مأمور سياسي عازم اين منطقه شدند كه جان گوردون لوريمر(1914-1870م.)، از جمله ي اين افراد بود. او يك مقام رسمي خدمات داخلي هند بود كه مأموريت يافت؛ فرهنگي تاريخي، جغرافيايي،‌ اجتماعي را درباره ي كشورهاي حوزه ي خليج فارس تهيه كند تا به عنوان راهنمايي براي سياستمداران بريتانيا و نمايندگان سياسي آن در منطقه مورد استفاده قرار گيرد كه حاصل زحمات لوريمر در مدت ده سال، كتابي است تحت عنوان: ( The Gazetteer of The Persian Gulf, Oman and Centeral Arabia, Calcutta, India, 1915).

درباره ی مترجم

عبدالمحمد آیتی در اردیبهشت سال 1305 در بروجرد متولد شد، تحصیلات ابتدایی و بخشی از متوسطه را در بروجرد گذراند. در تهران دیپلم ادبی را اخذ کرد و در مهرماه 1325 وارد دانشکده علوم معقول و منقول شد، در خرداد سال 1328 به اخذ لیسانس موفق شد و به خدمت وزارت فرهنگ (آموزش و پرورش) درآمد. سالها در شهرستان و تهران تدریس کرد تا اینکه در سال 1359 بازنشسته شد. اکنون چند سالی است به عضویت پیوسته ی فرهنگستان زبان و ادب فارسی می باشد. به گفته ی خود استاد، نوشتن را از سال 1331 آغاز کرده و تاکنون قریب به 40 جلد کتاب ترجمه یا تألیف نموده است که از جمله ی آنهاست: ترجمه ی تاریخ العبر ابن خلدون در 6 جلد، ترجمه ی تاریخ ادبیات زبان عربی (برنده ی جایزه ی کتاب سال)، ترجمه ی تاریخ فلسفه در جهان اسلامی، تحریر تاریخ وصاف، ترجمه ی تاریخ دولت اسلامی در اندلس در 5 جلد، گزیده ی شرح خمسه ی نظامی در 5 جلد، شکوه سعدی در غزل، ترجمه و شرح معلقات سبع، ترجمه و شرح قصاید سبع علویات، ترجمه جدیدی از قرآن مجید، ترجمه ای از صحیفه ی سجادیه، ترجمه ی جدیدی از نهج البلاغه و شماری دیگر و نیز مقالاتی در برخی مجلات.[1]

 درباره ی اثر

کتاب «وقایع نگاری خلیج فارس» ترجمه ای است از کتاب « The Gazetteer of the Persian Gulf,Oman and Centeral Arabia, Galcutta, India(Historical Part)» » نوشته ی جان گوردون لوریمر که شامل مقدمه و یازده بهره و خاتمه و پیوست (یادداشت ها، نمایه ی اشخاص، نمایه ی اماکن) می باشد.

بهره ی اول، با عنوان «تاریخ خلیج فارس از آمدن پرتغالی ها تا تأسیس شرکت انگلیسی هند شرقی؛ دربردارنده ی رویدادهای1600-1507م.//1009-913ه.ق.»: در این فصل که مشتمل بر 4 بخش می باشد، به اختصار به وقایعی که در این برهه ی زملنی رخ داده؛ اشاره می گردد: چگونگی اهمیت یافتن خلیج فارس و شناخت آن از سوی اروپائیان به خصوص پرتغال به عنوان اولین قدرت اروپائی، حضور هیئت های اعزامی از سوی شاه پرتغال که با اهداف و مقاصد مشخص و به منظور یافتن راههای جدید وارد منطقه شده اند، نتایج حضور هیئت های اعزامی در خلیج فارس و بازتاب این حضور در میان حکومت های معاصر و مردم منطقه. (46-41)

ادامه نوشته

متن کتاب خلیج فارس، احمد اقتداری (2)

خلیج فارس - فصل دوم

 احمد اقتداری

«تاریخ دوره ی تناوب غم انگیز خود را میان پیشرفت هنر و جنگ آغاز کرده است.» از کتاب تاریخ تمدن ویل دورانت

پنج هزار سال جنگ و ستیز در گاهواره ی تمدن

قسمت اول: عیلام

اگر در روی نقشه ی جغرافیا، از مصب اروندرود در خلیج فارس تا شهر العماره در عراق خطی بکشیم و این خط را در امتداد مشرق از مرز ایران و عراق به شهر شوش کنونی در خوزستان بپیوندیم، حدود منطقه ای را رسم کرده ایم که در روزگار باستان آن را شوش می خواندند و این شهر مرکز کشوری بود که انزان یا انشان نامیده می شد، که به زبان عیلامی به معنای سرزمین بلند است. قدرت و نفوذ عیلام، گاهی به صورت جنگ و ستیز و کشتار و غارت تا سواحل بحر عمان و جزایر بحرین کشانیده می شد و سرزمین های خوزستان و لرستان و کردستان و فارس، در زیر سم ستوران جنگجویان خون آشام آن قوم درنوردیده می گشت و دریانوردان و سپاهیانش تا به ریشهر که امروز بندر بوشهر بر جای آنست و سرزمین «دیلوون» که بحرین کنونی است می تاختند.

خاک اصلی و نخستین عیلام از طرف مغرب با مرداب ها و از طرف مشرق با کوه های کنار نجد بزرگ ایران محدود می شد. و در این سرزمین، ملتی می زیست که یکی از تمدن های مهم باستانی را به وجود آورده، و این ملت در طول حیات خود، تعرض ها و حمله های متعدد به سرزمین های دیگر مانند آشور و بابل و سومر آکد کرده و به ویرانی و غارت آن سرزمین ها کوشیده است.
شواهد و اسنادی از فرهنگ و تمدن پیشرفته ی این قوم بدست است که دیرینگی آن را تا چهارهزارو پانصد سال پیش از میلاد مسیح ثابت می کند. در آن زمان مردم عیلا م تازه از زندگی بیابان گردی و شکار و ماهی گیری دست برداشته، سلاح و ابزارهای دیگر درست کرده بودند؛ زمین را می کاشتند و جانوران را اهلی می کردند و خط نویسی دینی و استفاده از آینه و زیورها را می شناختند و دامنه ی بازرگانی آنان از مصر تا هند کشیده می شد. در کنار سنگ های چخماقی تراشیده شده ی صافی که دیرینگی آنها تا دوره ی حجر می رسد، گلدان های خوش ساخت و گردی نیز می بینیم که بر آن ها اشکال منظم هندسی، تصویرهای زیبا از جانوران و گیاهان نقش گردیده، و این هر دو از سرزمین قدیم عیلام بدست آمده است. به نظر صاحب نظران، بعضی از این گلدان ها چنان زیبا و خوش ساخت اند که در شمار بهترین آثار هنری بدوی بشر محسوب می شوند. در این سرزمین نخستین چرخ کوزه گری و نخستین ارابه ی باری و نظامی و نخستین افزار های آهنین و مسین و ساده ترین و زیباترین تبرها و تیشه ها و سر خنجرهای مفرغی و مسین بدست آمده است. نخست در عیلام، بعدها در بابل، و بسیار دیرتر از آن در مصر، استفاده از فلزات و افزار هار فلزی جنگی و روستایی رواج پیدا کرد.

مردم عیلام از زندگی ساده که با شهریگری و افزارسازی و حفظ شهر و خانه و کاشانه آغاز شده بود، به زندگی جنگی و کشورگشایی پر دردسر و پر ماجرا رانده شدند و به کشتار و کشته شدن و غارت و سوختن و سوزانیدن و فتح و شکست و پرداختند. عیلامیان نخست سومر و بابل را گرفتند، سپس آن ملت ها که همسایگان دیوار به دیوار عیلام بودند بر عیلامیان تاختند و یکی پس از دیگری عیلام را با قهر و کشتار به تصرف خود درآوردند و شهر شوش را ویران کردند و آتش زدند.
شوش مرکز ایلات شوش و پایتخت عیلام، شش هزار سال در دست این و آن بزیست، در این مدت شاهد شکفتی و عظمت و پیروزی عیلام، سومر، بابل، مصر، آشور، ماد و پارس و یونان و روم بود و با جلال و رونق، از پس جنگ ها و خون ها و آتش ها تا قرن چهارم میلادی پا بر جای ماند.
در طی این روزگاربر شوش دوره های گوناگونی از عظمت و نکبت و غنا و فقر و فیروزی و شکست بگذشته است. چون آشور بنی پال پادشاه آشور، شوش را تصرف کرد و آن را غارت نمود، وقایع نگاران شاه آشور، سیاهه ای از میزان طلا و نقره و سنگ های گرانبها و زیور و زینت پادشاهی و جامه های فاخر و اثاثه ی عالی و ارابه های زرین و گنج ها و اسلحه و آذوقه ی عیلام که به آشور برده شد درست کردند؛ چنین می نماید که «نینوا» پایتخت آشور را با این ثروت و گوهرها از نو ساخته اند.
امروز از شوش شش هزار ساله ی ثروتمند و پر اقتدار، که در زمان هخامنشیان و اشکانیان و ساسانیان نیز مرکز اداره ی سرزمین های دوردست شاهنشاهی ایران بوده، جز خرابه ها و تپه های گرانبار از یادگارهای کهن، چیزی بر جای نمانده است. چون با قطار به خوزستان سفر کنیم، در کرانه ی دشتی خشک و ناآباد، ایستگاه شوش را در پس تپه های شهر قدیم شوش می بینیم، بی آنکه از آن همه شکوه و قدرت نشانه ای آبادان بر جای باشد.[1]

ادامه نوشته

The position of the Persian Gulf energy in India-Iran relations after the Iranian Islamic Revolution

The position of the Persian Gulf energy in India-Iran relations after the Iranian Islamic Revolution (Divergence or integration)

 

By:

Mostafa Karimi*

Fatemeh Najafi**

 

Abstract:
Persian Gulf region has always been considered the most important part of the world in recent centuries. Since it plays a key role in the new international relations and has a strategic role for its energy, and it is the world's largest source of oil and gas, powerful nations in the region have made fundamental and remarkable changes in their views toward Persian Gulf. 40 percent of natural gas resources and 61.5 percent of the World’s oil resources are located in the region. Meanwhile those countries which have these resources are looking for the sale market and those without them seek to achieve such product with reasonable prices. Hence Iran, due to the suitable geographic location and having huge oil and gas resources and also India, because of its growing economy and increasing energy needs, have decided to make  new relationships based on energy. Among the measures taken in recent years and have caused growing ties between the two countries is the Iran - Pakistan - India gas pipeline, however factors such as preventive measures by the United States attempted to reduce relations and cooperation in the energy field.

In this article we have raised in an effort to study the impact of energy (oil and gas) in the Persian Gulf on making new political and economical relations between Iran and Indian and whether these relations between the two countries in recent decades have led to regional integration or divergence?

 

 

Key Words: Persian Gulf, energy, Indo-Iran, convergence, divergence.

 

 

 

Listen

Read phonetically

 

Dictionary

 

---

* M.A in Persian Gulf studies, University of Tehran, Iran, Email: [e-mail]

 

** M.A in Persian Gulf studies, University of Tehran, Iran, Email: [e-mail]

گزارش همایش بحرین و جزایر خلیج فارس

۹ آذر ۱۳۹۰

  :

به شادباش چهلمین سالگرد بازگشت جزایر سه‌گانه خلیج فارس به ایرا‌ن‌

به گزارش افراز- همایش «بحرین و جزایر ایرانی خلیج فارس از دریچه‌ی اسناد» به شادباش چهلمین سالگرد بازگشت جزیره‌های سه‌گانه‌ی ابوموسا، تنب بزرگ و تنب کوچک (نهم آذرماه ۱۳۵۰/ سی‌ام نوامبر ۱۹۷۱) به دامان ایران، از سوی انجمن فرهنگی ایران‌زمین (افراز)، انجمن دوستداران میراث فرهنگی افراز، مؤسسه‌ی فرهنگی- هنری خورشید راگا و دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران و انجمن علوم سیاسی ایران،  عصر روز سه‌شنبه هشتم آذرماه در فرهنگ‌سرای ابن‌سینا برگزار شد.

“دست برداشتن ایران از ادعای خود بر بحرین“ فرایندهای قانونی را طی نکرد

دکتر هوشنگ طالع، استاد سابق علوم سیاسی و پژوهشگر تاریخ ایران، نخستین سخنران همایش بود. وی به عنوان فردی که به هنگام مطرح شدن طرح “دست برداشتن ایران از ادعای خود بر بحرین” در سال ۱۳۴۹ در مجلس شورای ملی حضور داشته است، تاریخچه‌ای از پیوستگی بحرین به ایران را ذکر کرد که بر اساس آن، بحرین در دوران باستان و سپس در زمان شاه عباس بزرگ بخشی از ایران بود و در سده ۱۹ از حاکمیت مرکزی ایران جداسر شده و آنگاه از سوی قوای انگلیس به اشغال درآمده است. بر اساس گفته‌های دکتر طالع ایران هرگز ادعای خود بر بحرین را فراموش نکرده و آنرا جزو استان فارس می‌شناخت. و در سال ۱۳۳۶ در نشست هیئت وزیران با حضور پادشاه، بحرین به عنوان استان چهاردهم ایران (به شکل نمادین) در نظر گرفته شد. و حتی در مجلس شورای ملی، دو کرسی به عنوان جایگاه نمایندگان بحرین، خالی گذاشته میشد.

او همچنین به چاپ کتابی بسیار سودمند با منابع دست اول فارسی، انگلیسی و عربی درباره بحرین در سال ۱۳۴۸ از سوی وزارت امورخارجه خبر داد و از علاقه مندان دعوت کرد که این کتاب را – که البته سال‌هاست تجدید چاپ نشده – مطالعه کنند.

دکتر طالع سپس به سخنرانی پادشاه ایران در دهلی نو در ۱۳۴۸ اشاره کرد که در آنجا، او در مواضعی که نسبت به پیش از آن، عقب‌نشینی محسوب می‌شد، پس از اشاره به حق مالکیت تاریخی ایران بر بحرین و محکومیت اشغال آن از سوی انگلیس، گفت که ایران نمی‌تواند تحمل کند که بخشی از سرزمین ما که انگلیس اشغال کرده را اکنون به دیگران واگذار کند. با این‌حال ما خواهان بازپس‌گیری آن با بهره‌گیری از زور و به شکل قهرآمیز نیستیم، چراکه این کار باعث می‌شود تا بازگشت بحرین به ایران حالت اشغال به خود بگیرد و بهتر است حق انتخاب را به مردم بحرین واگذار کنیم.  دکتر طالع سپس به شکل مضحک همه‌پرسی در بحرین اشاره کرد که بر اساس آن نماینده‌ی سازمان ملل، به جای مراجعه به مردم که به گفته دکتر طالع اکثریت آنان ایرانی تبار و حتی فارس زبان بودند، به سراغ شماری از نهادهای وابسته به شیخ حاکم رفته و نظر آنها را به عنوان همه‌پرسی به شورای امنیت منعکس کرد که در نتیجه شورای امنیت حکم به استقلال بحرین و پیوستن آن به سازمان ملل داد.

به گفته این پژوهشگر و نویسنده کتاب شش جلدی تاریخ تجزیه‌ی ایران، گیچاردی، کمیسر سازمان ملل...

ادامه نوشته

کتاب هلندیان در میان ایرانیان داستان چند قرن حضور هلندیان در خلیج فارس و ایران

کتاب «هلندیان در میان ایرانیان» که مروری است بر فعالیت هلندی ها در ایران از آغاز عصر استعمار هلندی ها تا انقلاب اسلامی ایران منتشر شد.

نویسنده این اثر مسعود اخباری، پژوهشگر ایرانی مقیم روتردام است که حضور هلندی‏ها را در ایران از سال ۱۵۹۵ میلادی تا سال ۱۹۷۹، دنبال کرده است. در این کتاب صدها نمونه عکس، نقشه و سند منحصر به‏ فرد که از مراکز مختلف گردآوری شده درج شده است.

روابط تاریخی ایران و هلند به حدود ۴۰۰ سال پیش بازمی‏گردد. زمانی که هلندی‏ها برای فعالیت‏های بازرگانی در منطقه‏ خلیج پارس حضور داشتند. از آن زمان، آثار تاریخی- هنری گوناگونی از هلندیان به یادگار مانده؛ مانند نقشه‏ها و نقاشی‏هایی گوناگون.  تخصص اصلی نویسنده کتاب «هلندیان در میان ایرانیان (1595 ـ 1979) در زمینه نقشه‌برداری و نقشه‌کشی است و از این زاویه سعی کرده است نگاهی به مناسبات دو طرف و آثار برجای مانده داشته باشد.

گفتنی است که آقای ویلیام فلور که در اصل هلندی اما مقیم امریکاست چندین عنوان کتاب در باره دوره صفوی بر اساس اسناد هلندی ها در ایران منتشر کرده که شماری از آنها به فارسی نیز ترجمه شده است.

بندر تاریخی مهروبان

معرفی تمدن های ماهروبان و شی نیز :

 

برگرفته از کتاب «نهضت ابوسعید گناوه ای» نوشته استاد گرانقدر دکتر سیدجعفرحمیدی

 

ماهرویان یا مهروبان :

 

از بنادر قدیمی دیگرایران بندر مهروبان یا ماهی روبان یا مهروبان می باشد که اسم اول صحیح تر است. این بندر که خرابه های آن در یک فرسخی شمال بندر دیلم دیده می شود، بعضی از جغرافی نویسان جای آن را کنار رودخانه تاب در هندیجان دانسته اند، و گمان کرده اند که خرابه های آن در بستر این رودخانه مدفون شده است در حالیکه چنین نیست، به قول یاقوت حموی این بندر در اقلیم سوم در طول 5/76 درجه و عرض 30 درجه قرار گرفته است. اصطخری می گوید مهروبان از بنادر ارجان به شمار می رفته و در قرن چهارم شهری آبادان بوده و مسجدی خوب و بازرای پررونق داشته است.

 

 ناصرخسرو علوی در سال 443 هجری مهروبان را دیده و درباره اش گفته است: شهری است بزرگ برلب دریا نهاده بر جانب شرقی و بازاری بزرگ د ارد و جامعی نیکو اما آب ایشان از باران است، و غیرآب باران چاه و کاریز نبود که آب شیرین دهد. ایشان ( شهرماهرویان) را حوض ها و کاریزها بود که هرگز تنگی آب نبود و در آنجا سه کاروانسرای بزرگ ساخته اند هریک از آن چون حصاری است محکم و عالی و در مسجد آدینه آنجا بر منبر نام یعقوب لیث دیدم...

 

سلطان علی سلطانی می نویسد: آثار خرابه های این شهر در امامزاده شاه عبدالله که میانه هندیجان و بندردیلم در یک فرسخی شمال بندردیلم واقع است، نمایان است. تجارت غربی فارس و اصفهان از راه دهدشت بتوسط این بندر انجام می گرفته است. آثار ساختمان راه باستانی در کوهستان کوه کیلویه که از مهروبان به ارجان (بهبهان) و از طریق کوه کیلویه به اصفهان می رفته است، از کوه بری و سنگ چین کردن گردنه ها و پل ها در این راه فراوان دیده می شود.

 

 این بندر از صدر اسلام تا اوایل قرن پنجم هجری بزرگترین بنادر فارس در شمال خلیج فارس بوده است نظیر بندر سیراف....   

برای اطلاعات بیشتر در زمینه مطلب آخر رجوع کنید به سمینار خلیج فارس سخنرانی سلطانعلی سلطانی و دریانوردی ایرانیان جلد اول اسماعیل رائین.

 

 

سي نيز یا شی نیز:

 

سی نیز یا شی نیز بندر معتبری بوده بین بندردیلم و گناوه که خرابه های آن در قریه حصار در بیست کیلومتری جنوب بندردیلم دیده می شود و بقول ابن بلخی خرما و روغن چراغ آن معروف بوده و آب و هوایی نیکو داشته است. سی نیز تقریباً در نوشته های همه مورخان و جغرافی دانان آمده است.

 

 اصطخری می گوید: این شهر از مهروبان بزرگتر است و در کنار خوری واقع گردیده که تا دریا نیم فرسنگ فاصله دارد...

 

مقدسی می گوید: قرمطیان در اوائل قرن چهارم سی نیز را تصرف کرده و اهالی شهر را کشتند و شهر را ویران ساختند...

 

اما ابن بلخی در اوایل ششم و حمدالله مستوفی در قرن هشتم از آبادی و عمران این شهر یاد کرده اند و گفته اند: سی نیز یا شی نیز شهری است آبادان و کتان در آنجا هم کاشته و هم بافته می شود.

ادامه نوشته

خليج دلفين ها در قشم ثبت ملى شد

رئيس محيط زيست و ژئوپارک سازمان منطقه آزاد قشم از ثبت ملى 9 اثر طبيعى قشم در چهارمين اجلاس ملى ثبت خبر داد.

بر اساس اين گزارش، سيد محمد هاشم داخته گفت:در چهارمين اجلاس ملى ثبت آثار تاريخى ،طبيعى و معنوى کشور،9 اثر طبيعى جزيره قشم در فهرست آثار ملى کشور ثبت شد. رئيس محيط زيست و ژئوپارک سازمان منطقه آزاد قشم،تصريح کرد: اين آثار شامل غار نمکى به عنوان طولانى ترين غار نمکى دنيا، تنگه چاه کوه،دره ستاره ها ،ژئوپارک قشم،سايت تخم گذارى لاک پشتهاى پوزه عقابى،سايت جزاير ناز،تالاب پرندگان دوکوهک به وسعت 800 هکتار است.

وى در ادامه به ثبت ملى خليج دلفين ها اشاره کرد و گفت:اين خليج مکانى بين جزيره قشم و هنگام است که در بيشتر مواقع سال دلفين هاى زيادى در آنجا ديده مى شود. اين مقام مسئول در سازمان منطقه آزاد قشم همچنين از ثبت کوچکترين پستاندار دنيا در جزيره قشم در فهرست آثار طبيعى ملى خبر داد و تاکيد کرد:اين پستاندار کوچک که حشره خوار کوتوله نام دارد در تمام دنيا وزنى معادل 1.7 گرم وزن دارد اما تمام نمونه هاى موجود در جزيره قشم بين1.2 تا 1.3گرم وزن دارند.

همايش ملي «نقش اسناد در تاريخ نگاري استان بوشهر»

همايش ملي «نقش اسناد در تاريخ نگاري استان بوشهر» با مشاركت سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران چهارشنبه و پنجشنبه (14 و 15 دي) در مجتمع فرهنگي هنري نهم دي بوشهر برگزار گرديد.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، در اين همايش كه با حضور دكتر اسحاق صلاحي، رييس سازمان اسناد و كتابخانه ملي و شخصيت‌هاي علمي و فرهنگي كشور برگزار شد، 21 مقاله ارايه گشت. در حاشيه ي همايش ملي «نقش اسناد در تاريخ‌نگاري استان بوشهر»؛ مجموعه‌اي از عكس‌ها و اسناد تاريخ بوشهر در دوره‌هاي قاجار و اوايل پهلوي به نمايش گذاشته شد. همچنين در اين همايش از مجموعه ي كتاب دو جلدي مقالات همايش و كتاب خلاصه مقالات همايش رونمايي شد. در اين همايش نقش اساسي «سند» درتحقيق و پژوهش مورد  بررسي قرار گرفت.

منابع و کتاب هاى مرجع درباره قشم (2)

.

81 ـ منطقه آزاد قشم، ويژه‌نامه بزرگداشت امام‌قلى‌خان، سال 1374.

82 ـ منطقه‌ى آزاد قشم، کتاب گويا، سال 1379.

83 ـ منطقه‌ى آزاد قشم، پوشش گياهى طبيعى جزيره قشم، سال 1378.

84 ـ مديريت اکتشاف شرکت نفت، خلاصه‌اى از زمين‌شناسى تنگه‌ى هرمز، سال 1358.

85 ـ نوربخش، حسين، جزيره قشم و خليج فارس، چاپخانه سپهر، چاپ اول، سال 1369.

86 ـ نوربخش، حسين، خليج فارس و جزاير ايرانى، جاپخانه گيلان، سال 1362.

87 ـ وزارت کشور، استاندارى هرمزگان، بررسى امکانات و قابليت‌هاى توسعه بهره‌بردارى منابع آب جزاير، دفتر مطالعات طرح توسعه و عمران جزاير استان هرمزگان، ويرايش اول، سال 1378.

88 ـ وزارت کشور، استاندارى هرمزگان، زمين‌شناسى و ژئومرفولوژى جزاير هرمزگان، دفتر مطالعات طرح توسعه و عمران جزاير، ويرايش اول، سال 1377.

89 ـ وزارت کشور، استاندارى هرمزگان، محيط زيست خليج فارس و جزاير، دفتر مطالعات طرح توسعه و عمران جزاير، ويرايش اول، سال 1377.

90 ـ وزارت کشور، استاندارى هرمزگان، ويژگى‌هاى اقتصادى نوار ساحلى و مجموع جزاير، دفتر مطالعات طرح توسعه و عمران جزاير، ويرايش اول، سال 1378.

91 ـ وزارت کشور، استاندارى هرمزگان، ويژگى‌هاى اجتماعى ـ فرهنگى، دفتر مطالعات طرح توسعه و عمران جزاير، ويرايش اول، سال 1378.

92 ـ وزارت کشور، نشريه‌ى اسامى عناصر و واحدهاى تقسيماتى (به همراه مراکز)، سال 1379.

93 ـ وزارت معادن و فلزات، اداره‌ى کل معادن و فلزات استان هرمزگان، گزارش طرح پى‌جويى مواد معدنى خاص در جزاير خليج فارس، سال 1373.

94 ـ وزارت کشاورزى و حاصلخيزى خاک، نقشه‌ى خاک‌هاى ايران، مقياس 1:2.500.000، سال 1349.

95 ـ ويژه‌نامه منطقه آزاد قشم، دوره‌ى چهارم، آبان 1378.

96 ـ ويژه‌نامه منطقه آزاد قشم، دوره‌ى چهارم، آذر 1378.

97 ـ ح. احمدى، پاپ سوم 1378، ژئومورفولوژى کاربردى (فرسايش آب)، دانشگاه تهران.

98 ـ ج. الياسى، ا. امين سبحاني. ع. بهزاد، ح. معين وزيرى، ع. ميثمى، 1355، زمين‌شناسى جزيره هرمز، گروه زمين‌شناسى ـ دانشگاه تربيت معلم.

99 ـ م. ر. صمديان، 1369، جنبش‌هاى گنبدهاى نمکى زاگرس در سنوزوئيک پسين، در مجموعه مقالات سمپوزيوم دياپيريسم با نگرشى ويژه به ايران، جلد اول ـ ص 327 ـ 259.

100 ـ م. قويدل سيوکى، 1369، مطالعه اکريتارک‌ها و کيتينوزوآهاى سازند ميلا، ايلبک، زردکوه و فراقون در ناحيه زردکوه و انطباق آنها با سکانس پالئوزوئيک ناحيه چالى‌شه و چاه‌دارنگ، مجموعه مقالات سمپوزيوم دياپريسم با نگرشى ويژه به ايران، جلد اول، ص 219 ـ 141.

ادامه نوشته

خوزستان به روایت بریتانیا (2)

جان گوردون لوریمر نویسنده اثر
«Gazetteer of Persian Gulf, Oman and Central Arabia »

اهمیت گردآوری اطلاعات درباره خلیج فارس

در قرن نوزدهم و قرن بیستم، شاهد هستیم که حفظ منطقه­ی خلیج فارس از دسترس سایر دول به ویژه روسیه، به عنوان یک اصل اساسی از سوی دولتمردان بریتانیایی، مورد توجه بود و در واکنش­های صریحی که نسبت به حفظ منطقه از سوی بریتانیا صورت می­گرفت؛ می­توان به حساسیت این موضوع در میان آنها پی برد: «... تحصیل نظارت و حاکمیت در بنادر خلیج فارس از طرف هر دولت اروپایی موافق مصالح امپراتوری نمی باشد...»[i]

حضور فرانسه برای انگلستان تهدیدی جدی به شمار می­رفت و از طرف دیگر آلمان نیز در حال افزایش نفوذ خود در شرق بود؛ این تحرکات سبب می­گردید انگلستان روابط رقبای خود را با کشورهای منطقه، با حساسیت بیشتری تحت نظر قرار دهد.

سیاستمداران بریتانیایی که نگران از دست دادن پایگاه خود در منطقه بودند؛ با حساسیت هر چه تمام­تر، تحرکات کشورهای دیگر را در خلیج فارس زیر نظر داشتند. نائب­السلطنه هندوستان در این زمان، لرد کرزن بود؛ او که از سال 1899.م به این سمت اشتغال داشت، در مقابل شرایط به وجود آمده اعتقاد به «سیاست حفظ وضع موجود» داشت یعنی اینکه تمام دستاورد­هایی که انگلستان تاکنون در خلیج فارس به دست آورده است؛ بدون هیچ­گونه کم و کاستی، باید حفظ شود. زیرا از دیدگاه لرد کرزن و همفکران او، کشور انگلستان با بذل جان و خون تعداد زیادی از هم­وطنان انگلیسی در خلیج فارس، امنیت برقرار کرده است و به همین دلیل؛ سیاستمداران این کشور، خلیج فارس را دریای خودمان می­خواندند.[ii]

ادامه نوشته

نگاهی به تاریخ طلایی کیش

نگاهی به تاریخ طلایی کیش

كيش و خاندان طيبي

 

بخشی از پایان نامه دانشجو : سعیده تراب

 کارشناسی ارشد تاریخ،مطالعات خلیج فارس وردوی 87 دانشگاه تهران

با موضوع : مسیرهای پس کرانه ای خلیج فارس (قرن اول تا هشتم)

 

کیش دوران اعتلا

كيش و خاندان طيبي

گيخاتو ايلخان مغول ايران « فارس را آغاز سال 692 هـ به مدت چهارسال به مبلغ چهارهزارتومان برشيخ‌جمال‌الدوله و الدين ابراهيم‌بن‌محمدالطيبي كه مردي هم متقي و هم توانگر بود مقرر داشت و اخراجات مقرري را تنقيح كرده و هرسال به مبلغ صدوچهار تومان مقاصات و مؤاخره با آل داد. شيخ‌الاسلام جمال‌الدين پس از انواع نواخت از ايلخان لقب ملك الاسلامي يافت و به او اجازه داده شد كه بردرگاهش سه نوبت زنند[1] .

به واقع كيش آباداني و شكوه خود را در نيمه قرن هفتم تا اوايل قرن هشتم هجری مديون اقدامات ملك اسلام و خاندان قدرتمند وي است كه موجب شد كيش در اين زمان تبديل به يكي از مهمترين و بزرگترين منزل‌گاه‌هاي عبوري اقيانوس هند و خليج‌فارس گردد .

ابتدا اين عمادالدوله تورانشاه(477-490هجری)  پادشاه سلجوقي كرمان بود كه جزيره كيش را به‌جاي سيراف، مركز بارگيري جزاير و سواحل خ قرارداد كه مقدمه آباداني كيش و جانشيني آن به‌جاي سيراف بود و بعد از آن همه اموالي كه به‌عنوان و مزاياي گمركي وفق‌العمل عايد سيراف مي‌شد نصيب‌ كيش گرديد و به‌دنبال آن بازرگانان سيرافي سرمايه‌ي خود را به كيش منتقل مي‌كردند[2]  و اين در دوره‌اي بود كه سيراف راه افول را مي‌پيمود . لسترنج در اين‌باره مي‌نويسد:

---

ادامه نوشته

لزوم ثبت جهاني آثار طبيعي قشم

 

عضو شوراى سياستگذارى ثبت آثار تاريخى کشور گفت: آثار طبيعى و منحصر بفرد جزيره قشم از امتياز ويژه ثبت جهانى برخوردار هستند.

 براساس اين گزارش، حسن رايتى مقدم افزود: اغلب سايت هاى گردشگرى قشم بويژه سايت هاى طبيعى اين منطقه از جمله جنگل هاى دريايى حرا، تنگه چاهکوه و دره ستاره ها همانند طولانى ترين غار نمکى جهان ويژگى ثبت جهانى دارند.

وى تصريح کرد: سايت هاى گردشگرى قشم اعم از آثار تاريخى و طبيعى انسان را مدهوش مى کند و اين منطقه از کشور، جايگاهى ويژه در زمينه جذب توريست دارد.

عضو شوراى سياستگذارى ثبت آثار تاريخى کشور گفت: ظرفيت هاى بسيار بالا، بى نظير و منحصر بفرد گردشگرى جزيره قشم براى ايران و فرهنگ کشور اصالتى ماندگار به ارمغان مى آورد.

وى بيان داشـت: با اجراى يک طرح آمايشى در قشم بايد شرايطى ويژه براى بهره بردارى از امکانات بى نظير گردشگرى قشم براى مردم اين منطقه و سپس براى مردم ايران و جهان ايجاد کرد.

به گفته رايتى مقدم، آموزش مردم بومى و ساکنان همجوار سايت هاى گردشگرى قشم در حفظ اين آثار و جذب بيشتر گردشگر اهميت بسيار بالايى دارد که بايد اين مهم با جديت دنبال شود.

چهارمين همايش ملى شوراى سياستگذارى ثبت آثار تاريخى، معنوى و طبيعى کشور از پنجم تا هشتم دى ماه جارى با حضور معاون ميراث فرهنگى کشور، رييس پژوهشکده باستان شناسى کشور و مديران کل ميراث فرهنگى 32 استان ايران با ثبت شمار زيادى از آثار ارايه شده از جمله 12 اثر تاريخى، طبيعى و معنوى قشم در تالار وحدت شهر قشم برگزار شد.

منبع:

http://geopark.qeshm.ir

اختتامیه جشنواره هفته پژوهش در هرمزگان برگزار می‌شود

با حضور معاون پارلمانی وزارت علوم؛

اختتامیه جشنواره هفته پژوهش در هرمزگان برگزار می‌شود

اختتامیه دوازدهمین نمایشگاه و جشنواره هفته پژوهش در هرمزگان فردا ب ( 14 دیماه ) با حضور سيد جواد ساداتي نژاد، معاون پارلمانی وزارت علوم در اين استان برگزار می‌شود.

 به گزارش خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» از بندرعباس، اختتامیه نمایشگاه و جشنواره هفته پژوهش در هرمزگان که از روز دهم دي ماه در سالن گفت و گوی تمدن ها دایر است، فردا با حضور استاندار هرمزگان و ساداتي نژاد، معاون پارلمانی وزارت علوم در اين استان برگزار می شود.

 

اولین روز هفته پژوهش با زنگ پژوهش در مدرسه دانشگاه با حضور علی علامه زاده، معاونان پژوهشی در دانشگاه های هرمزگان و تعدادی از مسئولان استانی آغاز شد.

 

لازم به ذكر است، اين نمایشگاه كار خود را با 23  دستگاه طرح های تحقیقاتی آغاز كرده است.

بحر عمان

بحر عُمان (دریای عمان / خلیج عمان )

دریایی در جنوب شرقی ایران که در حقیقت ادامة اقیانوس هند است . از شمال به سواحل ایران و از جنوب به دریای عربستان و کشور عمان محدود است ، و مدار رأس السرطان از جنوب آن می گذرد. عرض آن از دماغة حد (رأس الحد)، در شمال شرقی کشور عمان ، تا بندر گَواتِر، در منتهی الیه جنوب شرقی ایران (در مرز ایران و پاکستان )، حدود 320 کیلومتر و طول آن حدود 560 کیلومتر است . در شمال غربی از طریقِ تنگة هرمز، در شمال شبه جزیرة مُسَندَم * (رأس مسندم )، به خلیج فارس می پیوندد. بندرهای آن در جنوب (در سواحل کشور عمان ) صُور، مسقط ، مَطرَح ، خابورَه و صُحار است . جزایر قشم و هرمز در جانب شمال غربی آن ، در مدخل خلیج فارس ، و بندرعباس در ساحل ایران در چهارده کیلومتری شمال غربی جزیرة هرمز قرار دارد. از قدیم در ساحل جنوبی آن ، کشور مَزْون (نام فارسی عمان ) قرار داشت که مرکز آن صحار بود و ظاهراً نخستین ساکنان آن از اقوام غیر عرب بودند. مزون که مدتی عیسویت در آن رایج بود و اسقف نشین داشت ، چندی تابع ایران بود و مردم آن مذهب زرتشتی داشتند، و هنگام حملة اعراب دولتی مستقل داشت (مسعودی ، ج 1، ص 177؛ مارکوارت ، ص 43ـ44).

مدتی دریاهای کرانه های جنوبی ایران ، در سواحل شهرستانهای چاه بهار * و جاسک و میناب و گاهی بندرعباس (هرموز قدیم )، دریای مُکران و دریای کرمان خوانده می شد. فاصلة بندرها و کرانه های ایرانی دریای عمان (مکران ) به خط مستقیم از مشرق به مغرب به این شرح است : از بندر گواتر تا چاه بهار حدود نود کیلومتر (بندر تیز یا طیس در پانزده کیلومتری شمال بندر چاه بهار و بندر کُنارَک در حدود 65 کیلومتری مغرب بندر چاه بهار، در حاشیة غربی خلیج چاه بهار قرار گرفته است )؛ از چاه بهار تا بندر جاسک حدود 290 کیلومتر؛ از بندر جاسک تا دماغة کوه (رأس الکوه ) حدود پنجاه کیلومتر؛ از رأس الکوه ، که ساحل به سوی شمال امتداد می یابد، تا مصب رود میناب حدود 145 کیلومتر. رود میناب ] شاید خوریتاب [ را با رود آنامیس که ، به روایت مورخان یونانی ، نِئارخوس ، سردار اسکندر، حدود 300 ، 2 سال پیش در کنار آن پیاده شد و به اردوگاه اسکندر در داخل ایران رفت ، مطابق می دانند (گابریل ، ص 31؛ مستوفی ، ص 46، 52ـ53). فاصلة شهرمیناب تا رأس خلیج فارس (بندرعباس ) از جادة اصلی (آسفالته ) به حدود 104 کیلومتر می رسد. در این فاصله ، بخش بیابان از شهرستان میناب قرار دارد که آخرین قسمت کرانة ایران در ساحل بحر عمان است .

آب و هوای دریای عمان ، به لحاظ قرار گرفتن در شمال مدار رأس السرطان گرم و عمدتاً متأثر از آب و هوای استوایی است .

ادامه نوشته

خوزستان به روایت بریتانیا (1)

                      معرفی کتاب تاریخ خوزستان

نگارش:  فاطمه نجفی

            کارشناس ارشد مطالعات خلیج فارس دانشگاه تهران

         انتشار  :در شماره 163 کتاب ماه تاریخ و جغرافیا

                                  آذر 1390

نویسنده: جان گوردون لوریمر

 ترجمه: محمد جواهر کلام

 انتشارات:  تهران، کویر،

              تاریخ نشر:چاپ اول،1390 ، 224 صفحه

        

ادامه نوشته

احتمال خروج ژئوپارک قشم از فهرست یونسکو

بيژن روحاني- اخباری مبنی بر احتمال خروج ژئوپارک جزیره قشم از "شبکه جهانی ژئوپارک‌ها" توسط سازمان یونسکو منتشر شده است. به گفته‌ کارشناسان گرچه طرح جامعی برای مدیریت این ژئوپارک وجود دارد، اما شیوه مدیریت و حفاظت از آن با انتقاداتی از سوی یونسکو مواجهه شده و ایران اخطارهایی در این زمینه دریافت کرده است.

ژئوپارک قشم در خلیج فارس نخستین ژئوپارک ایران و تنها منطقه ثبت شده در نوع خود در خاورمیانه است که در سال ۱۳۸۵ توسط یونسکو در فهرست "شبکه جهانی ژئوپارک‌ها" به ثبت رسید. ژئوپارک به مناطقی طبیعی گفته می‌شود که در برگیرنده جاذبه‌های علمی و زمین‌شناختی هستند و علاوه بر آن می‌توانند دارای جاذبه‌های متعدد طبیعی و فرهنگی دیگر نیز باشند. این محدوده‌های جغرافیایی باید توسط یک مدیریت واحد به‌طور دائم تحت مراقبت و حفاظت قرار بگیرند تا ارزش‌های طبیعی و زمین‌شناختی آن‌ها محفوظ بماند. هر ژئوپارک باید حداقل دارای چندین جاذبه طبیعی و زمین‌شناسی خاص باشد. شبکه جهانی ژئوپارک‌ها که توسط سازمان یونسکو راه‌اندازی شده است سه هدف عمده را در خصوص این مناطق دنبال می‌کند: حفاظت، آموزش و زمین گردشگری یا ژئوتوریسم. 

مدیریت ژئوپارک باید بتواند حفاظت از ارزش‌های منحصر به فرد طبیعی آن را تضمین کند و در همکاری با نهادهای علمی مختلف ازجمله دانشگاه‌ها و همچنین نهادهای ملی و محلی، بستری را برای حفاظت پایدار از آن منطقه فراهم کند. در بخش آموزش نیز ژئوپارک باید بتواند فعالیت‌هایی را برگزار کند که منجر به بسط و توسعه دانش عمومی در خصوص ارزش‌های طبیعی و فرهنگی آن محدوده شود.این فعالیت‌ها می‌تواند با ایجاد موزه و پایگاه‌های مجازی یا واقعی اطلاع‌رسانی، برگزاری کلاس‌های آموزشی، سامان دادن تورهای علمی و گردشگری، برگزاری سخنرانی‌های عمومی و چاپ و انتشار نقشه و اطلاعات عمومی انجام بپذیرد. ژئوپارک همچنین باید بتواند ارتباط علمی با دانشگاه‌ها و نهادهای علمی را تسهیل کند و میان مردم محلی و متخصصان گفت‌وگو و ارتباط به وجود بیاورد. یک ژئوپارک همچنین باید بتواند سهم موثری در توسعه پایدار و فعالیت‌های اقتصادی ایفا کند. این سهم از طریق گسترش و تقویت گردشگری علمی و طبیعی امکان‌پذیر می‌شود. از طریق جذب گردشگران، اقتصاد محلی این مناطق حفاظت شده تقویت می‌شود. پیوستن به "شبکه جهانی ژئوپارک‌ها" این امکان را فراهم می‌کند که این مناطق با یکدیگر در ارتباط باشند و همچنین بتوانند از تجربه‌های جهانی برای مدیریت، حفاظت، آموزش و گسترش گردشگری استفاده کنند. با این حال برنامه‌های مدیریتی هر ژئوپارک باید مطابق با اصول و استانداردهای یونسکو باشد و توسط گروهی از کارشناسان بین‌المللی مورد تایید قرار بگیرد. تاکنون بیش از هفتاد ژئوپارک در سرتاسر جهان به ثبت رسیده‌اند که سهم کشور چین در این میان بیست و چهار ژئوپارک است. چنان‌چه یک ژئوپارک نتواند در چارچوب اصولی‌ای که یونسکو برای آن تعیین کرده حرکت کند ممکن است ابتدا با اخطار این سازمان مواجه و سپس از شبکه جهانی ژئوپارک‌ها خارج شود. اکنون این خطری است که تنها ژئوپارک ثبت شده در ایران را تهدید می‌کند. این پارک اکنون مهلت اندکی دارد تا بتواند خواسته‌های یونسکو را در خصوص مسائل مربوط به مدیریت و حفاظت برآورده کند. به گفته‌ محمد هاشم داخته، رئیس محیط زیست و ژئوپارک جزیره قشم، اکنون مدیریت این محدوده باید تمام توان موجود را برای ساماندهی و راه‌اندازی ژئوسایت‌های موجود در جزیره قشم تا قبل از اسفندماه سال جاری به کار بگیرد تا این منطقه بتواند همچنان در فهرست "شبکه جهانی ژئوپارک‌ها" باقی بماند. ژئوسایت به محوطه‌های کوچک‌تری در هر ژئوپارک گفته می‌شود که به طور مشخص دارای جاذبه زمین شناختی و طبیعی است. آقای داخته به خبرگزاری ایسنا گفته است که شش سال زمان برای توسعه ژئو سایت‌ها وجود داشته اما این اتفاق نیفتاده است. اطلاعات مربوط به این مناطق می‌بایست در اختیار عموم قرار گیرد و به‌طور عمده و در درجه اول جامعه محلی و بومی به عنوان سرمایه‌های انسانی ژئوپارک آموزش داده شوند و در مدیریت آن همکاری داشته باشند.همچنین مسیرهای دسترسی، تابلوهای معرفی و اطلاع‌رسانی و سایر موارد آموزشی و حفاظتی به درستی رعایت و در بخش‌هایی که دارای سنگواره و فسیل‌های جانوری و گیاهی است حریم‌های حفاظتی مشخص شود. به گفته‌ کارشناسان طرح جامع ژئوپارک جزیره قشم مدتی است که تهیه شده و به تصویب رسیده است، اما هنوز اقدامات لازم برای اجرا کردن آن صورت نگرفته است. چنان‌چه در فرصت کوتاه باقی مانده ایران نتواند قدم‌های لازم را برای تضمین مدیریت این ژئوپارک بردارد باید شاهد خروج نام قشم از فهرست شبکه جهانی ژئوپارک‌ها باشد.

منبع:
http://menameh.blogfa.com

برگزاري چهارمين همايش ملى ثبت آثار تاريخى، معنوى و طبيعى کشور در قشم

چهارمين همايش ملى ثبت آثار تاريخى، معنوى و طبيعى کشور با ارايه ۵۵۰ اثر ارايه شده از ۳۲ استان کشور در جزيره قشم برگزار شد. به گزارش قشم دیلی، بررسى ثبت آثار تاريخى، معنوى و طبيعى ارايه شده استان هاى مختلف کشور همزمان با آيين افتتاح اين همايش در حضور معاون ميراث فرهنگى کشور، رييس پژوهشکده باستان شناسى کشور و مديران کل ميراث فرهنگى ۳۲ استان ايران اسلامى در تالار وحدت شهر قشم آغاز شد. استان هرمزگان ۴۵ اثر تاريخى، معنوى و تاريخى شامل ۳۰ اثر تاريخى و طبيعى جزيره قشم را به چهارمين همايش ملى ثبت آثار تاريخى، معنوى و طبيعى کشور ارايه کرده است. چهارمين همايش ملى شوراى سياستگذارى ثبت آثار تاريخى، معنوى و طبيعى کشور به پيشنهاد مديرعامل سازمان منطقه آزاد قشم از روز پنجم تا هشتم دى ماه جاري و به مدت سه روز با حضور معاون ميراث فرهنگى کشور، رييس پژوهشکده باستان شناسى کشور و مديران کل ميراث فرهنگى ۳۲ استان ايران اسلامى در تالار وحدت شهر قشم برگزار گرديد.

متن کتاب خلیج فارس، احمد اقتداری (1)

خلیج فارس

در این قسمت مطالب کتاب خلیج فارس تالیف احمد قتداری که دارای پنج فصل است خدمت دانشجویان و پژوهشگران و بازدیدکندگان محترم وبلاگ ارائه می شود. البته در هر شماره یک فصل ارائه می شود در این بخش مقدمه و فصل اول کتاب آمده است و در شماره های بعدی نیز چهار فصل بعدی کتاب ارائه می شود.

با تشکر: مصطفی کریمی

احمد اقتداری

خلیج فارس و دریای عمان، دریای پر جوش و خروشی که مرزهای جنوبی، جنوب غربی و جنوب شرقی ایران را در بر گرفته است چگونه به وجود آمده؟ بر آن چه ها گذشته؟ و از نظر اقتصادی و بازرگانی و دریانوردی تا چه اندازه می توان از آن بهره برداری کرد؟ چرا روزگاری بس آباد، پر نعمت و پر رونق بوده است و چرا به زمان ما، نا آبادان و فراموش شده است؟ و آیا امیدی به آبادانی و رونق آن می رود؟

من به گمان خویش، این کتاب را آنگونه پرداخته ام که جوانان را بدون مراجعه به کتاب های متعدد و رنج مطالعه ی فراوان بکار آید و پیران را ملالی نیفزاید و تا حدی پاسخی به همه ی این پرسش ها باشد.

امید من آنست که جوانان و پژوهندگان بخوانند و دریابند که چگونه خلیج فارس از نظرات مختلف شایان دلبستگی و توجه است، باشد که به همه ی بندرها و جزیره ها و آب و خاکش دل بندند و در حفظ و آبادانی آن بکوشند.

احمد اقتداری

تهران فروردین 1345

«سبز دریایی که به هنگام روز، فیروزه گون است و شب هنگام از آن آتش برجهد.»

از کتاب عجائب الهند بزرگ بن شهریار ناوخدای رامهرمزی.

دریای پارس

هزار سال پیش، بزرگ بن شهریار، ناخدای رامهرمزی در کتاب «شگفتی های هند، خشکی ها، دریاها، وجزیره هایش.»  نوشت:

«از شگفتی های دریای پارس چیزی است که مردمان به شب هنگام بینند، در آنگاه، چون موج ها بر هم خورند و بر یکدیگر شکسته شوند، از آنها آتش برجهد، و آنکه بر کشتی سوار است پندارد که بر دریایی از آتش روان باشد.»[1]

این دریا که به سبب کمی عمق و وجود پست و بلندی های زیر دریا از دیگر دریاها پر جوش و خروش تر است و به اقیانوس هند می پیوندد، و سرتاسر مرزهای جنوب غربی، جنوبی، و جنوب شرقی کشور ما را در بر گرفته است، به نام خلیج فارس و دریای عمان نامیده می شود. نام «دریای پارس» از روزگار هخامنشیان بر روی خلیج فارس گذارده شده است. در کتیبه ای از داریوش بزرگ شاهنشاه هخامنشی در تنگه ی سوئز، (در مصر که در دو هزار و چهارصد سال پیش جزو قلمرو پادشاهی او بوده) یافته اند، نام این خلیج «دریایی که از پارس آید» یاد شده است. در زمان ساسانیان نیز این خلیج را دریای پارس می نامیده اند.

در کتاب های قدیم ، که در دانش جغرافیا نوشته شده نام این دریا «پرسیکوس سینوس» یا «سینوس پرسیکوس» یعنی خلیج پارس آمده است.[2] در حدودالعالم قدیم ترین کتاب جغرافیا به زبان فاسی که هزار سال پیش تألیف گردیده، ذکر این دریا چنین آمده است:

«خلیج پارس از حد پارس برگیرد، با پهنای اندک تا به حدود سند.»[3]

چون قسمتی از اقیانوس بزرگی که در جنوب غربی آسیا قرار گرفته، به مناسبت رنگ سرخ خاک کرانه های آن، سرخ رنگ است و به «دریای سرخ» موسوم گشته، قسمت دیگری از اقیانوس هند را که از خلیج فارس آغاز می شود و به کرانه های هندوستان پایان می یابد (دریای سبز) نامیده اند؛ و این سبز دریا، در کرانه های کشورما دارای آبی روشن و درخشنده و فیروزه گون است و در پیرامون جزیره ها، با امواج نقره فامی که دارد، در زیر نور خورشید، بسیار دیدنی و دلکش می نماید.

به هنگام شب، خلیج فارس زیبایی خاصی دارد، تلاطم دریا و برخورد امواج که از آنها نور می جهد،  با روشنی مهتابی رنگ ماهیان پرنده، که شبانگاه به جست و خیز برمی خیزند و هزاران هزار، به حرکت و بازی و پرش می آیند، و از بدنشان پرتوی سفید رنگ ساطع می شود، پهنه ی این دریای نیلگون را مانند آسمان پر ستاره ای می آراید که در گوشه و کنارش آتش افروزی کرده باشند. همین منظره، بزرگ بن شهریار ناخدای رامهرمزی را که خود از مردم خوزستان بوده، بر آن داشت تا وصفی چنین دل انگیز از خلیج فارس در کتاب خود بیاورد.

خلیج فارس به تنهایی و بدون دریای عمان از دریاهای کوچک بشمار می رود که وسعت آن از232.850 کیلومتر مربع بیشتر نیست و در تقسیم بندی دریاها، در ردیف دریاهای کم عمق چون دریای بالتیک و دریای هودسن و دریای شمال در اروپا، قرار می گیرد.

ژرفای متوسط دریای عمان که دنباله ی خلیج فارس است و از تنگه ی هرمز به این نام نامیده می شود گاهی از سه هزار متر بیشتر است ولی چون وارد خلیج فارس شویم عمق آب کم می گردد.

از تنگه ی هرمز به بعد، در خلیج فارس، به ندرت، عمق آب به 90 تا 100 متر می رسد. در سمت شمال غربی، یعنی به طرف خوزستان عمق دریا اندک اندک کم می شود و تا 25 متر تنزل می یابد.

توده های مرجانی که مانند شهر های گمشده ای در اعماق آب های خلیج فارس به فراوانی و بیشتر به موازات ساحل یافت می شوند، از عمق آب می کاهند، بدانگونه که ژرفای آب به طور متوسط در دهانه ی اروندرود، در ساحل خوزستان، تا پنجاه میلی ساحل، 36 متر است.

ادامه نوشته

فراخوان مقاله هشتمین همایش ملی خلیج فارس

خلیج فارس اصلی­ترین و کهن­ترین نامی است که به آبراهه میانه سرزمین ایران، دریای عمان و شبه­ جزیره عربستان از سده­ های پیش از میلاد تا­کنون نهاده شده و مستندات، مدارک و شواهد آن در منابع کهن و اسناد معتبر بین­ المللی معاصر بر جای مانده است. علاوه بر اهمیت تاریخی، خلیج فارس از نظر جغرافیایی، اقتصادی، سیاسی، نظامی-­ راهبردی و زیست­ محیطی اهمیت شایانی دارد. این خلیج، در منطقه خاورمیانه، به­ عنوان محور اصلی ارتباط بین اروپا، آفریقا، آسیای جنوبی و جنوب شرقی آسیا، ممتاز­ترین جایگاه راهبردی، سیاسی و ژئوپولتیک را داراست و وجود پایگاه­های متعدد نظامی کشورهای مختلف در خلیج فارس اهمیت نظامی و راهبردی آن را نمایان می سازد و به لحاظ اقتصادی، به دلیل وجود معادن سرشار نفت و گاز، مخزن انرژی جهان نام گرفته است. خلیج فارس از نظر زیست­ محیطی نیز جزء متنوع­ترین زیستگاه­های جهان است که گونه­ های متنوع جانداران را در سواحل، جزایر متعدد و اعماق خود جای داده است و در نهایت اهمیت گردشگری، فرهنگی و اجتماعی خلیج فارس به مثابه يكي از نقاط برخورد فرهنگ‌هاي بزرگ جهان مهد و آیینه فرهنگ­های ایرانی، عربی، هندی و ... که در اشکال گویش­ها، معماری، هنر، اقوام، خرده­ فرهنگ­ها، آداب­ و­رسوم و ... جاذبه­ های بی شمار طبیعی و فرهنگی تجلی یافته است.

  محورهای هشتمين همایش ملي خليج فارس

 

الف: بخش علمی و ارائه مقالات با محورهای:

- جغرافیا و محیط زیست خلیج فارس

• ويژگي ها، ابعاد جغرافيايي و توان های محيطي خليج فارس

• نقش فضا و مكان در روند تدوين جغرافياي خلیج فارس

• جغرافیای تاریخی خلیج فارس و خلیج فارس در آثار جغرافی دانان و کارتوگرافان جهان

• جغرافیای ساحلی کرانه های خلیج فارس

• ابعاد فضايي و محيطي خليج فارس

• جغرافياي انساني و طبيعي خليج فارس

• مديريت منابع زيست محيطي منطقه خليج فارس

• توسعه جزاير مصنوعي در سواحل جنوبي خليج فارس و تأثير آن بر محیط زیست خلیج فارس

• چالش های زیست محیطی موجود منطقه خلیج فارس

• اکوسيستم منطقه خلیج فارس

• حفاظت از محیط زیست در بنادر خلیج فارس

• بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE) در بنادر خلیج فارس

• ارزیابی اثرات و پیامدهای توسعه بر محیط زیست خلیج فارس

• آسیب شناسی محیط زیست جزایر و بنادر خلیج فارس

 

- اقتصاد خلیج فارس

• خليج فارس و اقتصاد جهاني

• مناطق آزاد تجاري و صنعتي و تأثير آن بر توسعه منطقه خليج فارس

• خليج فارس و تأثير آن در گستره اقتصاد سواحل و جزایر خلیج فارس

• فرصت هاي جديد سرمايه گذاري درحوزه هاي مختلف خليج فارس

• جايگاه زمين اقتصادي (ژئواكونوميك) خليج فارس در توسعه اقتصادي ايران

ادامه نوشته

کلیپ سند خلیج فارس در فلاویو یا آمفی تئاتر ایتالیا ( یا: کولوسئوم)

این کلیپ نشاندهنده سند دیگری از قدمت نام خلیج همیشگی فارس است که در

این کلیپ میبینید بر دیوار استادیوم تاریخی ِ رم نام خلیج فارس نقش بسته است.

لینک دانلود :

http://www.2khati.com/wp-content/uploads/2009/poster/dl/604-3GP.zip

کولوسئوم به : Colosseum)

بنای کولوسئوم را گاهی آمفی تئاتر فلاویوس نیز می نامند زیرا ساختمان آن توسط وسپاسیانوس نخستین امپراتور از سلسله امپراتوران فلاوین آغاز شد. جانشین وی تیتوس که در ساختمان آن از اسیران استخدام شده در جنگهای خود با یهودیان استفاده کرده بود، در سال 80 میلادی، آن را به مردم اهدا کرد.

میدان بیضی شکل کولوسئوم در میان ردیفهایی از نشستنگاههای مارپیچ که گنجایش پنجاه هزار تماشاگر را داشتند قرار گرفته است. در زیر بنای این ساختمان شکبه پیچیده ای از راهروهای شعاعی و متحدالمرکز با طاق بندی بتونی برای نگهداشتن نشستنگاههای ردیف ردیف بالایی ساخته شده است. در آغاز، تیرهایی عمود بر لبه بالایی بنا برای نگهداری ریسمانهایی نصب شده بود که رویشان چادر می انداختند و بدین ترتیب سایبانی سراسری برای تماشاگران درست می شد. زیر زمینهای واقع در زیر میدان، محل نگهداری قفسهای جانوران، پادگان گلادیاتورها و دستگاههای برافراشتن و پایین آوردن تزیینات صحنه و انسانها و جانوران ستیزنده بود. در اینجا نوآوریهای فنی بیشماری به کار بسته شده بود، مانند استفاده از طناب و قرقره بالابر برای آنکه جانوران گرسنه را در یک آن از دخمه تاریک به فضای روشن میدان بکشانند.

نمای بیرونی تماشاگاه باستانی کولوسئوم در شهر رم ایتالیا