اهمیت نفت ایران برای انگلیس در جنگ جهانی دوم (2)

 

نگارنده: مینا رئیسی سربیژن

دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ مطالعات خلیج فارس دانشگاه شهید چمران اهواز

2-ارسال تجهیرات نظامی ایالات متحده آمریکا و انگلستان به اتحاد شوروی از راه های ایران، بدون در اختیار منابع نفت این کشور برای تامین سوخت وسایل حمل و نقل غیر ممکن بود. به ویژه آنکه نفت ایران بدون نیاز به نیروی کار زیاد و تکنولوژی پیچیده قابل استخراج بود.

3- اهمیت دیگر منابع نفتی ایران برای انگلستان مخصوصا از این بابت بود که انحصار این منابع را در اختیار داشت و برای ایجاد تاسیسات نفتی سرمایه گذاری های انسانی و مالی زیادی متحمل شده بود.

هنگامی که در اواخر تابستان سال 1320 ه.ش وضعیت جبهه های جنگ در شوروی تهدید آمیز شده و ارتش آلمان تقریبا تمام مناطق غربی این کشور را اشغال کرده بود. نفوذ نیروهای آلمان در مسیر عراق و ایران و اشغال مناطق نفتی امری مهم تصور می شد. چنانچه نیروهای آلمانی قادر  می شدند خطوط دفاعی شوروی را در قفقاز در هم بشکنند. بدون تردید به پیشروی خود در مرزهای خود ایران و عراق به سمت سواحل خلیج فارس ادامه می دادند، زیرا بر طبق طرح" گروزنبرگ" آلمان ها قصد داشتند پس از پیروزی برشوری فتوحات خود را پس از تصرف پالایشگاه نفت آبادان مرز های ایران و هند ادامه دهند. در صورتی که نفت ایران از کنترل انگلیسی ها خارج می شد؛ آغاز و یا ادامه عملیات نظامی علیه نیروهای آلمانی در خاورمیانه برای ارتش انگلستان تقریبا غیرممکن می گردید؛ به دلیل اینکه نیروی دریائی انگلستان در خلیج فارس و اقیانوس هند و تمام کشتی های تجاری این کشور در بخش جنوبی کانال سوئز به طور کامل متکی به نفت ایران بودند. ضمن اینکه امکان جایگزینی نفت ایران  نفت ایران از منابع آمریکا نیز در اسرع وقت وجود نداشت.[1]

-اهمیت نفت ایران برای انگلیس از بعد رقابت با آلمان

دولت آلمان در جنگ جهانی دوم همانند  انگلستان علاقه فراوانی برای دست اندازی به نفت ایران و عراق ابراز می داشت و این واقعیت را می توان از مطالعه اسناد موجود در وزارت امور خارجه این کشور به خوبی دریافت. برای مثال در سال 1316.ه ش /11 ژوئیه 1937 .م کلودوس از بخش اقتصادی وزارت امور خارجه از سفیر آلمان در بغداد می خواهد، گزارشی در زمینه میزان منابع نفتی ایران و عراق تهیه و به برلین ارسال کند.

ادامه نوشته

معرفی کتاب (تاریخ هشتاد ساله بندر امام خمینی(ره))

تاریخ هشتاد ساله بندر امام خمینی(ره)

سجاد رحیمی نژاد (دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ مطالعات خلیج فارس دانشگاه شهید چمران اهواز)

نویسنده: دکتر بهادر قیم (عضو هیأت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز)

ناشر: همای رحمت

محل نشر: اصفهان

تاریخ نشر: 1389 

 تعداد صفحه: 336

تیراژ: 2000 نسخه.

در بررسی شناخت موضوع کتاب، نویسنده در قسمت پیشگفتار به انگیزه خود در تالیف این اثر اشاره کرده است« هدف عمده از نگارش و تدوین این مجموعه عبارت است از بیان و معرفی گوشه­ ای از نمود جغرافیایی قدیم و معاصر و همچنین تاریخ منطقه بندر امام خمینی در یک بستر زمانی 80 ساله که به نوعی می­توان از آن بعنوان تاریخ محلی یاد کرد»

 این اثر در چهار فصل تدوین شده است، در فصل اول تحت عنوان جغرافیای معاصر و قدیم منطقه بندر امام خمینی(ره)، موقعیت و مختصات جغرافیایی خلیج­ فارس، آبراه خورموسی و بندر امام خمینی با توجه به  اسناد و نقشه ­های جغرافیایی مورد ارزیابی و بررسی دقیق قرار گرفته است. در ادامه مؤلف به معرفی ریشه و قدمت تاریخی نام خلیج فارس در دوران باستان و همچنین دوران اسلامی پرداخته است. یکی از موضوعاتی که نویسنده در این فصل به آن اشاره کرده است، موضوع ریشه­ یابی خورموسی است. نویسنده با اشاره به اینکه منابع متعدد تاریخی و جغرافیایی به صراحت به این سوال که چرا این خور به«خورموسی» معروف شده است، پاسخ درستی ندادند. از روی روایات شفاهی و برخی مکتوبات تاریخی، سه دیدگاه را معرفی می­کند.

نظریه اول اینکه این نام  منشأ فرانسوی داشته و از دو واژه خور و مس Mass) ( گرفته شده است. نظریه دوم مربوط به روزنامه اطلاعات است که: خورموسی معرف کلمه خورموسی است که آن معرف خوره هرمس یا خوره هرمز است. نظریه سوم مبتنی بر یک تاریخ شفاهی است، طبق این نظریه تسمیه خور موسی برگرفته از نام موسی و آن ناخدایی بوده از قصبه واقع در قسمت سفلی و مصب رودخانه اروندرود (قیم، تاریخ 80ساله بندر امام، ص 65-61).

ادامه نوشته

اهمیت نفت ایران برای انگلیس در جنگ جهانی دوم (1)

اهمیت نفت ایران برای انگلیس در جنگ جهانی دوم (1)

نگارنده: مینا رئیسی سربیژن

دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ مطالعات خلیج فارس دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

در کنار سایر علل و انگیزه ها برای اشغال ایران در جریان جنگ جهانی دوم، نفت جنوب ایران برای انگلیس اهمیتی اساسی و حیاتی داشت. انگلیس که برای پیشبرد اهداف سیاسی و نظامی خود در عرصه سیاست جهانی وابستگی اساسی به نفت داشت؛ و از آنجا که یکی ازمهمترین  منابع تامین نفت مصرفی این دولت ذخایر نفت جنوب ایران بود، در جریان جنگ دوم جهانی با توسل به اقدامات سیاسی و نظامی و بدون در نظر گرفتن حقوق ایران به عنوان یک کشور مستقل، به اشغال ایران و مناطق نفتی پرداخت و سعی نمود از تصرف آنها به دست آلمان و همدستان این کشور ممانعت نماید. در این راستا، با اشغال ایران مناطق نفتی نیز اشغال و با اقدامات حفاظتی شدید در طول جنگ حفظ شدند. با استفاده از نفت ایران انگلیس توانست در عملیات های نظامی خود در شرق و حتی سایر جبهه های جنگ به موفقیت برسد. نفت ایران یکی از عوامل اساسی پیروزی انگلیس و متفقین در جنگ جهانی دوم بود. 

کلید واژه ها: ایران، نفت، جنگ جهانی دوم، انگلیس، آلمان.

مقدمه

در سال 1939م./ 1318 ه.ش جنگ جهانی بین دو گروه متخاصم متفقین و متحدین آغاز گشت. ایران مانند رویه ای که در جنگ جهانی اول در پیش گرفته بود؛ در ابتدای جنگ بیطرفی خود را در این جنگ رسماً اعلام کرد. اما به دلایلی چند نتوانست از صحنه این جنگ برکنار بماند. در کنار عواملی چون اهمیت استراتژیکی و ارتباطی؛ نفت ایران از جهت ارزش و اهمیت فوق العاده ای که این ماده را در عصر جدید در صنعت و تسلیحات مطرح کرده بود، اهمیت فراوانی برای کشورهای درگیر جنگ مخصوصاً انگلیس داشت. دولت انگلیس که خود سهامدار اصلی شرکت نفت ایران و انگلیس بود؛ برای کسب پیروزی در مقابله با رقبا و حفظ سیادت و برتری خویش در عرصه سیاست جهانی و از جهت تاًمین سوخت مورد نیاز نیروی دریائی خود، وابستگی حیاتی به نفت داشت؛ در این میان نفت ایران به دلایل متعدد از جمله اینکه تحت نظارت و کنترل خود دولت بریتانیا بود، اهمیتی درخور برای سیاستمداران این کشور داشت. این امر منجر به اشغال و نقص بیطرفی ایران در این جنگ شد. لذا در جریان جنگ جهانی دوم در کنار سایر عوامل، نفت ایران نیز سهم بسزائی در اشغال ایران از سوی متفقین داشت. با توجه به اهمیت این مساله و تاًثیری که در تاریخ و سیاست و سرنوشت ایران برجای نهاد، در این مقاله به بررسی ابعاد این مساله پرداخته شده است.

ادامه نوشته

معرفی اساتید گروه تاریخ دانشگاه شهید چمران اهواز: دکتر محمد رضا علم

معرفی از: سجاد رحیمی نژاد

دانشجوی کارشناسی ارشد  مطالعات خلیج فارس دانشگاه شهید چمران اهواز

 

 

          دکتر محمد رضا علم

 

 دکتر محمد رضا علم در سال 1336 در اهواز متولّد شد. وي مدرک کارشناسي خود را به سال 1366 در رشتة تاريخ از دانشگاه شهيد چمران اهواز و مدرک کارشناسي ارشد را در سال 1370 از دانشگاه تهران و مدرک دکتري خويش در رشتۀ تاريخ را به سال 1379 از دانشگاه شهيد بهشتي تهران کسب نمود.

دکتر علم در سال 1370 به استخدام دانشگاه شهيد چمران اهواز در آمد. ايشان از سال 1371 تا 1379 به عنوان مدير گروه تاريخ و همچنين از سال 1380 تا بهمن ماه 84  به عنوان رئيس دانشكده ادبيات و علوم انساني مشغول به خدمت بود و در حال حاضر  به انجام امور تدريس و پژوهشي اشتغال دارند. دکتر علم عضو هيأت تحريریۀ  مجلۀ علمي دانشکدۀ ادبيات و علوم انساني و عضو کميتۀ تأليف وترجمۀ همين دانشکده است.

گرايش‌هاي دکتر علم عبارتند از : تاريخ معاصر، تاريخ مشروطه، تاريخ انقلاب اسلامي. 

آثار وتأليفات

1.  « علل شکست ايرانيان در جنگ با روسيه با تکيّه برشعر قائم مقام» سال، نشريۀ آشنا، سال1374.

2.  « مبارزات مشروطه خواهي در مجلس دوم» ، نشريۀ تاريخ معاصر ايران ،‌شماره نهم ، 1374.

3.  « بررسي خاطره نويسي در تاريخ معاصر ايران با تکيّه برخاطرات احتشام السلطنه »، مجلۀ علمي دانشکدۀ ادبيات وعلوم انساني ، دانشگاه شهيد چمران، 1380.

4.  « جستارهايي در مذهب پارتها»، مجلۀ علمي دانشکدۀ الهيات و معارف اسلامي دانشگاه شهيد چمران اهواز، 1381.

5.  « موانع تاريخي استقرار جامعۀ مدني در ايران معاصر با تکيه بر ناکارآمدي نخبگان » ، مجلۀ پژوهشي دانشکدة ادبيات وعلوم انساني دانشگاه شهيد چمران اهواز، 1382.

6.  « تحليلي بر نقش انجمن سعادت استانبول در مبارزات مشروطه خواهي ايران»، مجموعه مقالات همايش يکصدمين سال مشروطيّت ايران، دانشگاه تبريز، 1382.

7.  « تأثير چالش‌هاي حزبي دورة مشروطيّت برفرآيند تحزّب درايران» مجموعه مقالات همايش يکصدمين سال مشروطيّت، دانشگاه تهران، 1384.

8 .تحلیلی بر مبارزات قلمی علمای عتبات جهت اعاده‌ی مشروطیت در ایران، مجله‌ی پژوهشنامه‌ی علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، شماره 51، پاییز 1385.

9.ریشه‌های هویت ایرانی در قیام میرزا کوچک خان جنگلی، فصلنامه مطالعات ملی شماره 31، سال 1386.

10.FromChaw To The Ministry Of Publication، مجله بررسی‌های اقتصادی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران، شماره 1، بهار 1386.

11.نگاهی به تاریخ 50 ساله تاسیس و شکل‌گیری دانشگاه جندی شاپور، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران، شماره 2، 1384.

12.ناکامی سیاسی بختیاری‌ها در دوره قاجار و از دست دادن جایگاه خود پس از فتح تهران، گنجینه اسناد، شماره 68، 1386.

13.بازشناسی روابط خارجی ایران در دوره استبداد صغیر، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، شماره 31، تابستان 1386.

14.بازتاب قرارداد 1907 در نهادهای مدنی ایران عهد مشروطه، انتشارات خانه کتاب، بهمن 1386.

14.کانون‌های مقاومت عصر مشروطه،موسسه ی تحقیقات و توسعه‌ی علوم انسانی،1386.

15.انقلاب اسلامی در اهواز (زمینه‌ها و علل وقوع)، مرکز اسناد انقلاب اسلامی،جلد1، 1386.

16.انقلاب اسلامی در اهواز (اهواز در فجر انقلاب اسلامی)، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، جلد2، 1386.

17.سهم فرهنگ سیاسی در ناپایداری احزاب، انتشارات نیک فرجام، تهران، 1387

 حضور قدرتهای خارجی در خلیج فارس « مناسبات سیاسی و اقتصادی آنان  با کشورهای منطقه»، مناسبات ایران و کشورهای خلیج فارس در ادوار تاریخی با تکیه بر دوران معاصر و نقش قدرتهای خارجی، تاریخ تحولات خلیج فارس  با تکیه  بر نقش نفت در دوران معاصر و شناخت روش های تحقیق در تاریخ،  از جمله دروسی هستند که توسط دکتر علم  در مقطع کارشناسی ارشد،  رشته مطالعات خلیج فارس تدریس می شوند.

معرفی اساتید گروه تاریخ دانشگاه شهید چمران اهواز: دکتر شهرام جلیلیان

گردآوری و ارسال: سجاد رحیمی نژاد دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات خلیج فارس دانشگاه شهید چمران اهواز

دکتر شهرام جلیلیان

در سال 1357 در خرمشهر در خانواده‌ای کُرد نژاد که اهل یکی از روستاهای نزدیک اسلام‌آباد غرب هستند، متولد شد. با شروع جنگ تحمیلی، خانوادۀ وی به زادگاه خود در اسلام‌آباد غرب بازگشتند، و تا سال 1369 در آنجا زندگی کردند. دورۀ متوسطه و دبیرستان را در خرمشهر گذراند، و در سال 1375 در کنکور سراسری در رشتۀ تاریخ دانشگاه یزد پذیرفته شد. وی در سال 1379 با معدل 50/17 از آن دانشگاه فارغ‌التحصیل، و با پذیرفته شدن در آزمون کارشناسی ارشد در رشتۀ تاریخ ایران باستان در دانشگاه شهید بهشتی تهران پذیرفته شد. در شهریور 1381 از پایان نامۀ خود با عنوان دیپلماسی مادها به راهنمایی دکتر اردشیر خدادادیان و مشاورۀ دکتر رضا شعبانی، با نمرۀ 50/18 و درجۀ عالی دفاع کرد، و با معدل 87/17 و رتبۀ اوّل در میان فارغ‌التحصیلان، این دوره را به اتمام رساند. وی در سال 1381 در آزمون دکتری تاریخ ایران باستان دانشگاه تهران با رتبۀ اوّل پذیرفته شد، و در 20/01/ 1387 از پایان‌نامۀ خود با عنوان مسألۀ جانشینی در دورۀ ساسانیان، به راهنمایی دکتر محمد باقر وثوقی و مشاورۀ خانم دکتر شیرین بیانی و دکتر روزبه‌ زرین‌کوب، با نمرۀ نوزده و درجۀ عالی دفاع کرد و با معدل 50/17 فارغ‌التحصیل شد. دکتر شهرام جلیلیان از سال 1383 بورسیۀ دانشگاه شهید چمران اهواز بوده‌اند، و از 1387 در گروه تاریخ دانشکدۀ ادبيات و علوم انساني دانشگاه شهيد چمران اهواز، به عنوان عضو هيئت علمي همکاری دارند.

سوابق شغلی و آموزشی:

1. تدریس دروس تخصصی رشتۀ تاریخ همچون 1. تاریخ هخامنشیان؛ 2. تاریخ سلوکیان و اشکانیان؛ 3. تاریخ ساسانیان؛ 4. روش تحقیق در تاریخ؛ 5. فلسفۀ تاریخ. در دانشگاه پیام نور خرمشهر از 1382 تا 1384.

2. بورسیه و سپس استادیار گروه تاریخ داشنگاه شهید چمران اهواز و تدریس دروس تخصصی رشتۀ تاریخ همچون 1. تاریخ هخامنشیان؛ 2. تاریخ سلوکیان و اشکانیان؛ 3. تاریخ ساسانیان؛ 4. روش تحقیق در تاریخ؛ 5. فلسفۀ تاریخ؛ 6. تحولات تاریخنگاری در ایران و جهان؛ 7. مبانی علم سیاست؛ 8. آشنایی با خطوط و زبان‌های باستانی ایران؛ در دانشگاه شهید چمران اهواز از 1383 تا کنون.

زبان‌ها:

آشنایی با زبان انگلیسی به ویژه در ترجمۀ متن‌های تخصصی.

آشنایی با خطوط و زبان‌های باستانی ایران همچون زبان و خط اوستایی، فارسی باستان، پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی.

سوابق پژوهشی:

1. پایان‌نامه‌ها:

کارشناسی ارشد: دیپلوماسی مادها، به راهنمایی دکتر اردشیر خدادادیان و مشاورۀ دکتر رضا شعبانی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، شهریور 1381، با نمرۀ 50/18 و درجۀ عالی.

دکترا: مسألۀ جانشینی در دورۀ ساسانیان، به راهنمایی دکتر محمد باقر وثوقی و مشاورۀ خانم دکتر شیرین بیانی و دکتر روزبه‌ زرین‌کوب، تهران: دانشگاه تهران، فروردین 1387، با نمرۀ نوزده و درجۀ عالی.

2. طرح‌های تحقیقاتی:

طرح تحقیقاتی «سنگ‌نگاره وسنگ‌نوشتۀ داريوش بزرگ در کوه بيستون»، کرمانشاه: صدا و سيماي مرکز کرمانشاه، 1384.

طرح تحقیقاتی «نامۀ پيامبر اسلام (ص) به خسرو پرويز، پادشاه ايران»، اهواز: صدا و سيماي مرکز خوزستان، 1385.

طرح تحقیقاتی «زندگي‌‌نامه و کارنامۀ علمي پزشکان جنديشاپور»، اهواز: صدا و سيماي مرکز خوزستان، 1386.

طرح تحقیقاتی «گاهشمار تاریخ کرمانشاه از آغاز دورۀ صفویه تا پیروزی انقلاب اسلامی»، کرمانشاه: صدا و سيماي مرکز کرمانشاه، 1389.

3. کتاب‌ها:

الف: ترجمه

1. آر. اس. موري، ايران باستان، ترجمۀ شهرام جليليان، تهران: انتشارات فروهر، 1380.

2. تورج دريايي، شهرستانهاي ايرانشهر، ترجمۀ شهرام جليليان، تهران: انتشارات توس، 1389.

3. ماتيو ولفگانگ استولپر، تاريخ ايلام، ترجمۀ شهرام جليليان، تهران: انتشارات توس، 1390.

4. چول هیون بایه، بازخوانی بیستون؛ ترجمه متن ایلامی و بابلی سنگ نوشته داریوش بزرگ در بیستون، ترجمۀ شهرام جلیلیان، تهران: مؤسسۀ تحقیقات و توسعۀ علوم انسانی، 1390.

5. علیرضا شاپور شهبازی، جُستاری دربارۀ یک نماد هخامنشی؛ اهوره‌مزدا، فروهر یا خُورنه؟ ترجمۀ شهرام جلیلیان، تهران: انتشارات شیرازه، 1390.

6. تورج دريايي، گزارش شطرنج و نهش نیو اردشیر، ترجمۀ شهرام جليليان، تهران: انتشارات توس (زیر چاپ).

ب: تألیف:

1. شهرام جلیلیان، بیستون، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1391 (زیر چاپ).

4. مقالات:

ب: مقاله:

مقالۀ «ذوالقرنين كيست؟»، دانشگاه يزد، مجلۀ طليعۀ ادب، شمارۀ اوّل، 1377.

مقالۀ «مسجد فهرج»، دانشگاه يزد، مجلۀ طليعۀ ادب، شمارۀ دوّم، 1377.

مقالۀ «نگرش پادشاهان هخامنشي به مذهب مصريان در خلال سالهاي 526-486 پ.م.»، تهران، ماهنامۀ فروهر، شمارۀ 385-386، خرداد و تير1380.

مقالۀ «جشن آبريزكان»، دانشگاه شهيد بهشتي، فصلنامۀ نگاه تازه، شمارۀ دوّم، 1381.

مقالۀ «روابط ماد و ليدي»، تهران، مجلۀ رشد آموزش تاريخ، سال پنجم، شمارۀ 15، 1383.

مقالۀ «شکوفايي بغداد، نابودي جُنديشاپور»، مجموعه مقالات و سخنرانيهاي همايش جندي شاپور در گذر تاريخ، دانشگاه شهيد چمران اهواز، 1384.

مقالۀ «مسألۀ جانشینی در دورۀ پادشاهی نرسه (293-302میلادی): آغاز جنگ داخلی در امپراتوری ساسانی»، فصلنامۀ مطالعات و تحقیقات تاریخی دانشگاه فردوسی مشهد، شمارۀ پانزدهم، بهار 1386، ص25-45.

مقالۀ «شاه‌گُزینی در دورۀ ساسانیان: فرآیند شاه‌گزینی در نامۀ تنسر به گُشنسب»، تاریخ ایران: فصلنامۀ مطالعات و تحقیقات تاریخی دانشگاه شهید بهشتی، شمارۀ پانزدهم، بهار 1386، ص89-115.

مقالۀ «قدیمی‌ترین توصیفات سنگ‌نگارۀ بیستون در متون جغرافیایی و سفرنامه‌های دورۀ اسلامی»، مجلۀ پژوهش‌های تاریخی دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال سوم، شمارۀ پنجم، پاییز و زمستان 1388، ص63-78.

مقالۀ «پوشش زنان در ایران باستان (مطالعۀ موردی دورۀ هخامنشیان)»، با همکاری سید علی فاطمی، فصلنامۀ علمی پزوهشی تحقیقات فرهنگی ایران، دورۀ چهارم، شمارۀ 3، پاییز 1390، ص1-22.

مقالۀ «کاسی‌ها در خلیج فارس»، با همکاری امیر علی‌نیا، پژوهشنامۀ خلیج فارس، دفتر چهارم، به کوشش: دکتر عبدالرسول خیراندیش و مجتبی تبریزنیا، تهران: خانۀ کتاب، 1391.

مقالۀ «پژوهشی دربارۀ فرمانروایی هرمزد یکم؛ شاهنشاه ایران و انیران»،فصلنامه علمي – پژوهشي تاريخ اسلام و ايران دانشگاه الزهراء(س)، سال بيست و يكم، دوره جديد، شماره 9، پياپي 91، بهار 1390، ص47-74.

مقالۀ «ساسان خُودای؛ چهره‌ای تاریخی یا افسانه‌ای؟»، تاریخ ایران: فصلنامۀ مطالعات و تحقیقات تاریخی دانشگاه شهید بهشتی، شمارۀ 5/63، زمستان 1388، ص27-54.

5. سخنرانی:

«چگونگی رمزگشائی سنگ‌نوشته‌های پادشاهان هخامنشی»، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز، 1387.

معرفی اساتید گروه تاریخ دانشگاه شهید چمران اهواز: دکتر بهادر قیم

گردآوری و ارسال: سجاد رحیمی نژاد (دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات خلیج فارس دانشگاه شهید چمران اهواز)

دکتر بهادر قیم

دکتر بهادر قیّم در سال 1345 در آبادان متولّد شد و تحصیلات متوسّطة خود را در آبادان آغاز و به سال 1363 در شهر رامشیر از توابع شهرستان رامهرمز به پایان رساند. وی درسال 1367 از مرکز تربیت معلّم شهید مطهری شيراز به اخذ مدرک کاردانی علوم اجتماعی ودرسال 1373 از دانشگاه شهید چمران اهواز به دریافت مدرک کارشناسی و درسال 1378 از دانشگاه تربیت مدرس تهران با رتبة اوّل فارغ التحصیل شد. آقای قیّم در همان سال به دورة دکتری دانشگاه تهران راه یافت و درسال 1384 از آن دانشگاه به دریافت درجة دکترای تاریخ نائل گردید. وی ازشهریور 1384 به استخدام گروه تاریخ دانشکدة ادبیات علوم انسانی دانشگاه شهید چمران در آمد وهم اکنون علاوه بر فعالیت های آموزشی وپژوهشی، در سمت مدیر گروه تاریخ مشغول فعالیت می باشند.

گرایش علمی دکتر قیّم  تاریخ اسلام می باشد.

فعالیت های پژوهشی

 

الف)کتاب تالیفی

تاریخ سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و جغرافیای 80 ساله ی بندر امام خمینی، سازمان بنادر وکشتیرانی خوزستان، به طور کامل تحویل داده شده.

 

ب)مقالات و ترجمه ها

1. بربرها با آمازیغ ها، مجلة علمی- پژوهشی دانشگاه تهران (چاپ 1386).

2. ناکثین، قاسطین ومارقين، ارائه شده در زمان امام علی (ع)، اهواز، سال 1380.

3. مولفه های تمدن ساحل شمال غربی خلیج فارس از عبادان تا ماچول، همایش خلیج فارس،فرهنگ و تمدن1386،دانشگاه تهران، وزارت امور خارجه،چاپ1387.

4. گذری بر سیرترجمه ی منابع تاریخی از فارسی به عربی در ایران، دانشگاه کویت، چاپ1387.

5. ررسی نقش و تاثیر شخصیت و شریعت پیامبر اعظم(ص) در تغییرات اجتماعی جزیره العرب،نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه اصفهان، شرکت در همایش و ارائه آن به صورت پوستر، دی ماه 1386.

6.خوارج در مقابل امام علی(ع)، روزنامه ی اطلاعات، تهران،20دی ماه 1377/ رمضان 1419قمری.

7. مخالفان امام علی(ع) سازمان آموزش و پرورش استان خوزستان، اهواز،1380.

8. گرشی نو بر فرهنگ اسلامی ما، بایدها و نبایدها در برابر فرهنگ غرب،سازمان تبلیغات 9. اسلامی- شبکه ی یک سیما،تهران،زیر چاپ.

9. حضور تاریخی ایرانیان در حوزه ی شمال آفریقا (از فتح اسلامی تا قرن 5 هجری) مجله ی علمی پژوهشی دانشگاه فردوسی، مشهد، زیر چاپ.

10. زمینه ها و علل زوال سیاسی ساسانیان، معاونت پژوهشی وزارت علوم، تهران، زیر چاپ.

11.  کتاب" تاریخ افریقیه و المغرب" از ابواسحاق ابراهیم بن قاسم الرفیق مورخ شهیر افریقیه( تونس فعلی) متوفی440 قمری، در دست ترجمه.

12.  کتاب" الاعتبار" اسامه در قرن 5 هجری، در دست ترجمه. 

 

ج) سخنرانی

1. « علل و عوامل تکوین نهضت کربلا»، شهرستان شوش،1380.

2.  «مهدویت»،انجمن زنان رامهرمز،1381.

3. بافت اجتماعی جامعه ی بربر، دانشکده ی ادبیات،1384.

4. دولت مرابطین و تاثیر آن بر جهان اسلام و مسیحیت، دانشکده ی ادبیات،1385.

5. سیر تاریخی ترجمه ی منابع عربی به فارسی در ایران،1386.

جغرافیای تاریخی  و دگرگونی های انسانی و قومی خلیج فارس و تاریخ تمدن و فرهنگ اسلامی از جمله دروسی هستند که توسط دکتر قیم در مقطع کارشناسی ارشد مطالعات خلیج فارس تدریس می شوند.

معرفی اعضای هیئت علمی دانشگاه شهید چمران رشته تاریخ - مطالعات خلیج فارس

اعضای هیئت علمی دانشگاه شهید چمران رشته تاریخ - مطالعات خلیج فارس

 

معرفی از: سجاد رحیمی نژاد

                                  دانشجوی کارشناسی ارشد  مطالعات خلیج فارس دانشگاه شهید چمران اهواز

1.                دکتر محمد رضا علم

2.                دکتر بهادر قیم

3.                دکتر شهرام جلیلیان

4.                دکتر علی بحرانی پور

5.                دکتر محمد زمان خدایی

 

1.                دکتر محمد رضا علم

 دکتر محمد رضا علم درسال 1336 در اهواز متولّد شد. وي مدرک کارشناسي خود را به سال 1366 در رشتة تاريخ از دانشگاه شهيد چمران اهواز و مدرک کارشناسي ارشد را در سال 1370 از دانشگاه تهران و مدرک دکتري خويش در رشتۀ تاريخ را به سال 1379 از دانشگاه شهيد بهشتي تهران کسب نمود.

دکتر علم در سال 1370 به استخدام دانشگاه شهيد چمران اهواز در آمد. ايشان از سال 1371 تا 1379 به عنوان مدير گروه تاريخ و همچنين از سال 1380 تا بهمن ماه 84  به عنوان رئيس دانشكده ادبيات و علوم انساني مشغول به خدمت بود و در حال حاضر  به انجام امور تدريس و پژوهشي اشتغال دارند. دکتر علم عضو هيأت تحريریۀ  مجلۀ علمي دانشکدۀ ادبيات و علوم انساني و عضو کميتۀ تأليف وترجمۀ همين دانشکده است.

گرايش‌هاي دکتر علم عبارتند از : تاريخ معاصر، تاريخ مشروطه، تاريخ انقلاب اسلامي . 

آثار وتأليفات

1.     « علل شکست ايرانيان در جنگ با روسيه با تکيّه برشعر قائم مقام» سال، نشريۀ آشنا، سال1374.

2.     « مبارزات مشروطه خواهي در مجلس دوم» ، نشريۀ تاريخ معاصر ايران ،‌شماره نهم ، 1374.

3.  « بررسي خاطره نويسي در تاريخ معاصر ايران با تکيّه برخاطرات احتشام السلطنه »، مجلۀ علمي دانشکدۀ ادبيات وعلوم انساني ، دانشگاه شهيد چمران، 1380.

4.     « جستارهايي در مذهب پارتها»، مجلۀ علمي دانشکدۀ الهيات و معارف اسلامي دانشگاه شهيد چمران اهواز، 1381.

5.  « موانع تاريخي استقرار جامعۀ مدني در ايران معاصر با تکيه بر ناکارآمدي نخبگان » ، مجلۀ پژوهشي دانشکدة ادبيات وعلوم انساني دانشگاه شهيد چمران اهواز، 1382.

ادامه نوشته

معرفی دکتر علی بحرانی پور

معرفی اساتید گروه تاریخ؛ مطالعات خلیج فارس دانشگاه شهید چمران

1- دکتر علی بحرانی پور

معرفی از: سجاد رحیمی نژاد

دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات خلیج فارس دانشگاه شهید چمران اهواز

سوابق و فعاليت هاي تحصيلي،پژوهشي و آموزشي دكتر علي بحراني پور

 

جنس: مرد                                        وضعيت تاهل:متاهل

متولد: 1355 آبادان                              استاديار تاريخ در دانشگاه شهيد چمران اهواز

وضعیت استخدام: پیمانی

 

سوابق تحصيلي:

-كارشناسي تاريخ از دانشگاه شيراز در سال 1379.

-كارشناسي ارشد تاريخ ايران دوره اسلامي از دانشگاه شيراز در سال 1381.

-دكتراي تاريخ ايران دورة اسلامي دانشگاه شهيد بهشتي در سال 1386.

 

آشنایی با زبانها

1-       عربي: مسلط و ترجمه کتاب پنج جلدی وقایعنامه بزرگ

2-         انگليسي ( ترجمه چندین  مقاله سطح C+کلاسهای IELTS دانشگاه چمران)

3-        فرانسه(ترم پنجم از موسسه زبان آموزی پاسارگاد تهران)

4-        تركي استانبولي: در حد آشنایی، دورهيك ساله در رايزني فرهنگي سفارت تركيه در تهران)

5-        مغولي : در حد آشنائی(آموزش خصوصي از سانائه تاكاگي دانشجوي ژاپني دكتري تاريخ مغول).

 

سوابق شغلي و آموزشي

1-       تدريس دروس تخصصي تاريخ و متون تاريخي به زبانهاي عربي و انگليسي به داوطلبان كنكور كارشناسي ارشد تاريخ(شيراز، موسسة فرهنگي فضل،1380).

2-       مشاوره داوطلبان كنكور كارشناسي ارشد تاريخ (تهران،موسسة سنجش اول،1382).

3-     تدريس دروس تاريخ هنر ايران و جهان و آشنايي با تمدن و هنر اسلامي مربوط به رشتة گرافيك رايانه (تهران،دانشگاههاي علمي كاربردي فرهنگ و هنر واحدهاي 14 و 18 و نيز در دانشگاه علمي كاربردي خانة كارگر،1386-1382).

4-       پژوهشگر بانك اطلاعات فرهيختگان و مشاهير ايران(تهران،بنياد ايران شناسي،1385-1381).

5-       عضو كانون مردمشناسي ايرانيان(تهران،شهرداري منطقة 2، سال 1382).

 

6-       سردبير مهمان در  فصلنامة علمي تحقيقي بررسيهاي نوين تاريخي،سال دوم شماره هاي دوم و سوم تابستان و پاييز 1385.

7-       مربي و سپس استاديار گروه تاريخ دانشگاه شهيد چمران

8-       عضو پیوسته انجمن ایرانی تاریخ از 1389.

 

جوايز و تقدير نامه ها:

-لوح تقدير به مناسبت شركت در برگزاري دومين همايش ملي ايران شناسي(30 آذر-3دي 1383).

- لوح تقدير به مناسبت شركت در كنگرة بين المللي سيراف(بوشهر،آبان 1384).

-استاد نمونة دانشگاه علمي كاربردي خانة كارگر واحد تهران(1385).

 

سوابق پژوهشي

1- پايان نامه ها:

-كارشناسي ارشد:بررسي روابط سياسي،اقتصادي و فرهنگي ايران و چين در زمان سلطان شاهرخ تيموري(850-808ه.ق)، نمرة 50 /19 ،به راهنمايي دكتر سيد ابوالقاسم فروزاني و مشاورت دكتر عبد الرسول خير انديش، دانشگاه شيراز،تابستان1381.( ارائه شده در قالب طرحي تحقيقي به مركز بين المللي گفتگوي تمدنها).

 

-دكتري: تجارت خارجي ايران در عهد ايلخانان(736-656ه.ق/1335-1285.م)،با نمرة 19،به راهنمايي دكتر محمد تقي امامي و مشاورت دكتر شيرين بياني و دكتر عبد الرسول خيرانديش، دانشگاه شهيد بهشتي،مهر 1386

ادامه نوشته