میدان تره بار بندرعباس نزدیک سه راه ورودی شهر است. چه از جاده ی سیرجان و حاجی آباد و چه از جاده ی کهنوج و رودان وارد شهر شوی از کنار میدان می گذری. این محله یکی از محله های قدیمی شهر است که به نام فرودگاه نیز معروف است. در همان نزدیکی پمپ بنزینی وجود دارد که به پمپ بنزین جرون معروف است که جرون در تاریخ بندرعباس نامی آشنا و قدیمی است و حزین لاهیجی شاعر بلندآوازه قرن دوازده هجری که از گرمای طاقت فرسای مسقط و بندرعباس به ستوه می آید راه جرون را پیش می گیرد چرا که هوای آن جا مطبوع تر و آب های جاری دارد می رود(حزین لاهیجی، 1375: 53). احتمال دارد که آب گرم جرون فعلی همان هرموز سابق باشد.

بله، حدود ساعت 7 صبح وارد میدان تره بار بندرعباس شدم و در کل میدان شروع کردم به گشت زدن و نگاه کردن. اکثر ماشین های موجود در میدان از دو نوع بنز ده تنی و سایپا بود. البته کامیون و پیکان وانت هم وجود داشت، اما تعداد آن ها کم بود و این به خاطر این بود که اکثر محصولات و میوه ها و سبزی های موجود در میدان از شهرهای پس کرانه ای به بندرعباس بود که در ادامه به آن ها پرداخته می شود.

بیش از هرچیزی سیب زمینی و پیاز در میدان بود. عده ای علت وفور پیاز در میدان را قیمت خوب آن در سال گذشته می دانستد که باعث شده است امسال کشاورزان بسیاری به کشت پیاز روی بیاورند و همین امر باعث زیاد شدن و در نتیجه ارزان شدن پیاز شده است. البته دو نوع پیاز در میدان بود و قیمت آن ها هم در حدود 250 تومان. اما بعضی از میوه ها، عموماً میوه های پر مصرف ایام عید از جمله موز، کیوی و سیب درختی با کمبود مواجه بودند و برای خرید آن ها خریداران در صف ایستاده بودند. نکته ی قابل تامل این که انحصاری بودن واردات بسیاری از میوه ها به افراد خاصی در تمام ایران است. موز و کیوی و سیب درختی از چنین میوه هایی بودند. برای مثال انحصار واردات میوه ازآنِ یک شیرازی است که از خارج به بوشهر و از آن جا به دیگر نقاط ایران، از جمله بندرعباس وارد می کند.

اکثر میوه ها و سبزی های موجود در میدان بندرعباس از شهرهای جنوبی استان کرمان و استان فارس وارد آن می شود. از میان شهرهای جنوبی استان کرمان باید جیرفت، کهنوج، منوجان را نام برد که البته تعداد بارهایی که از کهنوج و منوجان وارد میدان بندرعباس می شود نسبت به جیرفت به علت نزدیکی این دو شهر به میدان بندرعباس بیشتر است. از میان شهرهای جنوب استان فارس باید از جهرم و داراب نام برد که محصولات آن ها بیش از دیگر شهرهای استان فارس وارد بندرعباس می شود. خود استان هرمزگان از کشاورزی قابل توجهی برخوردار نیست و اندک محصولات آن از شهرهای رودان، میناب و کهورستان وارد آن می شود.

تعداد کل محصولاتی که در میدان تره بار بندرعباس در یک روز پیش از عید وجود داشت و مردم خرید و فروش می کردند را من در این جا لیست کرده ام: سیب زمینی، سیب درختی، موز، خیار، گوجه، سیر، پیاز، کدو خورشتی، کدو تنبل، گرمک،کاهو، کلم، کلم سنگ، پرتقال، نارنگی،کیوی، بادمجان، بامیوه، هویج، لوبیا، باقله، لیمو شیرین، نارنج، هندوانه، توت فرنگی و انواع فلفل است که البته جالب است بدانید فلفل از دیگر اقلام گرون تر بود و کیلویی 2500 تومان و حتی بیشتر در این ایام به فروش رسیده است.

البته در روزگار کنونی که بسیاری از کشت ها به صورت گلخانه ای و صنعتی است محصولات تولید شده دیگر تناسب تاریخی چندانی با تولیدات بومی شهر ندارند و در بسیاری از جاها کشت می شوند. برای مثال توت فرنگی موجود در میدان بندرعباس از شهرهای جیرفت و کهنوج وارد میدان می شود. اکثر کاهو وکلم میدان از شهرستان کهنوج و بخش چاهریگان و ده زرد تامین می شود. سیب زمینی آن از منوجان و جیرفت و گرمک و یک نوع سبزی خورشتی به نام کلم سنگ از کهورستان هرمزگان وارد میدان بندرعباس می شود.

 محصولاتی چون سیب، موز، پرتقال و کیوی به علت کمبود آن ها به خصوص در این ایام از طرف دولت و با نرخ دولتی وارد میدان می شوند. برای مثال در طرح تنظیم بازار میوه نوروزی استان هرمزگان، سیب درختی باغات سمیرم در میدان به فروش می رسید ولی متاسفانه تا زمانی که به بازار خرید و فروش در میوه فروشی ها و دست مشتری می رسد قیمت ها خیلی افزایش پیدا می کنند و به حال مشتری تفاوت چندانی نمی کند! شاید اگر دولت سیستم حمل و نقل کالاها و محصولات را سرعت می داد و جاده ها از کیفیت بهتری برخوردار بودند و محصولات از طریق حمل و نقل ریلی کشور جابجا می شد تاثیر بهتری در قیمت بازار داشت.

قیمت ها در میدان بار قیمت مصوب اتحادیه است و به این صورت اجرا می شود. برای مثال اگر قمیت مصوب اتحادیه برای خیار 1200 تومان باشد حتی در صورت کمبود آن این محصول نباید از 1200 تومان بیشتر به فروش برسد ولی اگر تمام بازار پر از خیار باشد این قیمت می تواند به 200 تومان هم برسد. در این جا قیمت بعضی از محصولات مصوب صنف میدان بار را در تاریخ فوق الذکر بدون تغییر آورده می شود:

کاهو 600 تومان

کلم برگ 500 تومان

گل کلم 720 تومان

 هویج 400 تومان

سیب زمینی 550 تومان

فلفل دلمه 1800 تومان

بادمجان 500 تومان

کدو خورشتی 1500 تومان

نارنگی پاکستانی 1650 تومان

نارنگی خارجی 1300 تومان

لیموشیرین 1200 تومان

خیار درختی1300 تومان

خلاصه این که بعد از گشت و گذار در میدان بندرعباس با برادرم از بلوار آزادی وارد جاده ی ساحلی شدیم و جایی کنار ساحل ماشین را پارک کردیم و یکی دو تا عکس گرفتیم و کمی با هم صحبت کردیم. تقریبا ساعت های 10 صبح بود که هوا به شدت پر از گرد و خاک شد و هر لحظه از لحظه ی پیش بدتر و بدتر می شد. مهمان های نوروزی هم به طرف ماشین ها و چادرهای مسافرتی خویش می رفتند. ما هم برگشتم و سوار ماشین شدیم و به طرف کهنوج راه افتادیم.

عبدالرضا کلمرزی