مطالعات خلیج فارس

پس از تشكيل امپراطوري عثماني و تصرف قسطنطنيه توسط تركان و از بين رفتن مسير تجاري جاده ابريشم، روابط تجاري بين آسيا و اروپا با مشكل مواجه شد.

از سوي ديگر رقابت بين تجار ونيزي و ديگر اروپائيان بر سر كالاهاي گران قيمت شرق، اروپائيان را به فكر يافتن راه هاي جديد تجاري در مناطق شرقي انداخت.

در طول قرن پانزدهم پرتغاليها به دلیل برتری نیروی دریایی خود در اروپا بيش از همه براي در دست گرفتن اين تجارت مهم تلاش كردند و ناوگان هاي متعددي به همراه دريانورداني چون " واسكو دوگوما"، "بارتولومه دياز" و .... براي شناسايي اين مناطق به شرق و سواحل جنوبي افريقا، جنوب هند و عربستان فرستادند.

در این بخش با عنوان کتابشناسی خلیج فارس در صدد برآمده ایم که به صورت موضوعی ، تعدادی از آثار منتشر شده در زمینه ی خلیج فارس که در آن حضور و تحرکات و فعالیت های پرتغالی ها در منطقه خلیج فارس را مورد بررسی قرار داده اند با عنوان کتابشناسی حضور پرتغالی ها در خلیج فارس، در اختیار دانشجویان و محققان گرامی قرار دهیم:

منابع فارسی:

        ـ    اروج بیگ بیات ، دن ژوان ایرانی ، تهران،تابان، 1338/1959، ویراستار: مسعود رجب نیا،انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب، مجموعه ایران شناسی 18

ـ    اسدی، بیژن، خارجیان در خلیج فارس، تهران، مرکز بازشناسی اسلام و ایران، 1384ش

ـ    اسدی، بیژن، خلیج فارس و مسایل آن، تهران، سمت، 1388

ـ    اسکندر منشی (1561-1634)، تاریخ عالم آرای عباسی،تالیف اسکندر بیگ ترکمان زیر نظر: ایرج افشار، تهران،امیر کبیر،1957 ،2جلدی

ـ    اسناد فارسی عربی و ترکی در آرشیو ملی پرتغال در باره هرمز و خلیج فارس، در بررسیهای تاریخی

ـ    اسناد فارسی، عربی و ترکی در آرشیو ملی پرتغال در باره هرمز و خلیج فارس، تهران ،ستاد بزرگ ارتشتاران 1976

ـ    افراسیابی، بهرام، خورشید عالی قاپو: شاه عباس، تهران، حمیدا،1376

ـ    اقتداری، احمد، هرمز و جنگ دریایی امام قلی خان سردار شاه عباس، بررسی های تاریخی، 12/6 (1357/1978)

ـ    الهی، همایون، خلیج فارس و مسائل آن، تهران، قومس، ، 1369

ـ    بیانی، خانبابا، تاریخ نظامی ایران جنگهای دوره صفویه، تهران، چاپخانه ارتش، بی تا

ـ    تاریخ عالم آرای عباسی تالیف اسکندر بیگ منشی با تصحیح و ویراستاری محمد اسماعیل رضوانی، تهران دنیای کتاب 1999، 3جلدی

ـ    جعفریان،رسول، صفویه از ظهور تا زوال،تهران،1378،468

ـ    جناب، محمدعلی، خلیج فارس نفوذ بیگانگان و رویدادهای سیاسی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی، 1356ش

ـ    حافظ نیا، محمدرضا ، خلیج فارس و نقش استراتژیک تنگه هرمز ، تهران، سمت، 1371

ـ    د سیلوا فیگوئرا گارسیا(1550-1624)، سفرنامه دن گارسیا ، سفیر اسپانیا در دربار شاه عباس اول ، ترجمه و ویراستار: غلامرضا سمیعی ، تهران نشر نو 1984

ـ    دلدم، اسکندر، سلطه جویان و استعمارگران در خلیج فارس، تهران، نوین، 1363

ـ    ر. وادالا (نایب کنسول سابق فرانسه در بوشهر)، خلیج فارس در عصر استعمار، ترجمه شفیع جوادی، تهران، کتاب سحاب، ، 1356

ـ    ریشه های پیدایش منازعات ارضی در خلیج فارس، زیر نظر عبدالله جاسبی، تهران، دفتر فرهنگ مقاومت ئابسته بهدانشگاه آزاد اسلامی، 1380

ـ    سایبانی، احمد، از بندر جرون تا بندر عباس، تهران، چی چی کا، 1377، 415

ـ    ستوده منوچهر و افشار ایرج، اسناد پادریان کرملی بازمانده از عصر شاه عباس صفوی،تهران، میراث مکتوب

ـ    سحاب، ابوالقاسم، تجدید عظمت ایران: تاریخ زندگانی شاه عباس کبیر، تهران، بنگاه مربی

ـ    سدید السلطنه ، محمد علی ، بندر عباس و خلیج فارس، تهران، ابن سینا 1963 ،2جلدی

ـ    سدید السلطنه، محمد علی، آثار شهرهای باستانی سواحل و جزایرخلیج فارس و دریای عمان، تهران انجمن آثار ملی ،1969

ـ    سدید السلطنه، محمدعلی، بندر عباس و خلیج فارس «اعلام الناس فی احوال بندر عباس»، تصحیح و مقدمه از احمد اقتداری، به کوشش علی ستایش، تهران، دنیای کتاب، 1368

ـ    سردادور، ابوتراب، جنگ و عشق، تاریخ عصر شاه عباس کبیر ج 2، تهران

ـ    سید علی رئیسی، (1562-1498)، سیدی علی کاتبی، مرآه الممالک ،سفر نامه به خلیج فارس،هند، ماوراء النهر و ایران، تهران بنیاد فرهنگی ایران، 1976، ویراستار علی گنجه لی- محمد تفضلی

ـ    سیووری، راجر مروین، ایران عصر صفویه، ترجمه و ویراستار : کامبیز عزیزی،تهران، نشرمرکز 1993

ـ    شوشتر والسر، سیبیلا، ایران صفوی از دیدگاه سفرنامه های اروپائیان (1502-1722)، ترجمه غلامرضا ورهرام، تهران، امیر کبیر، 1364

ـ    فسایی، حسن بن حسن، فارسنامه ناصری،تالیف: حسن حسینی فسایی،تهران انتشارات کتابخانه نسایی ،تصحیح از منصور رستگار،تهران امیر کبیر 1989

ـ    فسایی، حسن حسینی، فارسنامه ناصری، تصحیح و تحشیه از منصور رستگار

ـ    فلسفی، نصر الله ، سیاست خارجی ایران در دوران صفوی، تهران سازمان کتابهای جیبی، 1963

ـ    قائم مقام، جهانگیر، مهرها ،توضیح وطغراهای ملوک هرمز . در بررسی های تاریخی ،8 /3(1352)

ـ    قائم مقامی، جهانگیر، اسنادفارسی،عربی وترکی در آرشیو ملی پرتغال در باره هرموز و خلیج فارس جلد یکم – مدخل مساله هرموز در روابط ایران و پرتغال جلد دوم متن نامه های فارسی، تهران، ستاد بزرگ ارتشتاران 1354

ـ    ماتوس، لوئیس، اسناد و روابط تاریخی ایران و پرتغال، تهران، مرکز اسناد و خدمات پژوهش ،2003، ص408 قسمت دوم ، ویراستار مهدی آقا محمد زنجانی

ـ    محمد القاسمی، شیخ سلطان بن محمد، بازرگانی و جنگ قدرت ها در خلیج فارس، ترجمه محمد باقر وثوقی، فرامرز فرامرزی، تهران، نشر همسایه، 1387

ـ    محمد میرک بن مسعود حسینی منشی، ریاض الفردوس خانی، به کوشش ایرج افشار و فرشته صرافان، تهران، بنیاد موقوفات افشار،

ـ    مدنی، احمد، محاکمه خلیج فارس نویسان، تهران، توس، 1357

ـ    مسائل هرمز در روابط ایران و پرتغال در بررسی های تاریخی، 9/3،1974 صص: 211-280، 1974 9/4 صص: 247-286،9/5 : 225-258،9/6187-220،10/1 (1975) صص201-250،10/2 (1975) صص202-242

ـ    مقتدر، غلامحسین، کلید خلیج فارس، تهران، 1333ش

ـ    میریان، عباس، جغرافیای تاریخی خلیج و دریای پارس، ایران، خرمشهر، کتابفروشی میریان، بی تا

ـ    نوایی ، عبد الحسین، روابط سیاسی ایران و اروپا در عصر صفوی، تهران ویسمن ،1994

ـ    نوربخش، حسین، خلیج فارس و جزایر ایرانی، تهران، سنائی، 1362

ـ    وثوقی، علی اکبر، معرفی داستان جرون یا جرون نامه در فارس شناخت 4/2، (1379/2000)

ـ    وثوقی، محمد باقر، پرتغالی ها در خلیج فارس، تهران، تهران، مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی، 1390

ـ    وثوقی، محمد باقر، تاریخ خلیج فارس و ممالک همجوار، تهران، سمت، 1384

ـ    وثوقی، محمد باقر، تاریخ مهاجرت اقوام در خلیج فارس «ملوک هرمز»، شیراز، 1380

ـ    ولایتی، علی اکبر، تاریخ روابط خارجی ایران در عهد شاه عباس اول صفوی، تهران، 1374

ـ    ...وخیر اندیش، عبد الرسول، جنگنامه قشم، ازسراینده ای ناشناس.وجرون نامه/سروده قدری تصحیح و تحقیق محمد باقر وثوقی و عبد الرسول خیر اندیش، تهران،مرکز پژوهشی میراث مکتوب، ، 1384

ـ    ویلسن ، سر آرنولد تالبوت، تاریخ خلیج فارس، ترجمه محمد سعیدی ،تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی 1988

ـ    ویلسون، آرنولد، تاریخ خلیج فارس، ترجمه محمد سعیدی، تهران

ـ     همایون، غلامعلی، اسناد مصور اروپائیان در ایران از اوائل قرون وسطی تا اواخر قرن هیجدهم، تهران، دانشگاه تهران، 1348ش

ادامه دارد...

برگرفته از سایت:                  http://www.historylib.com/site/sviewdocument.aspx?docid=783&rt=list

به همراه اضافاتی از منابع انتشار یافته جدید